Ο Επίτιμος Αρχηγός του Στόλου Ι. Θεοφιλόπουλος μιλάει για το Κίνημα και άλλα πολλά

Στη μνήμη του  Αντιναυάρχου Ι. Θεοφιλόπουλου… μια συζήτηση  δεκατρία χρόνια πριν τον πρόσφατο θάνατό του

 

Ο Ι. Θεοφιλόπουλος, ήταν αξιωματικός Μάχιμος τάξης εξόδου 1958 από τη ΣΝΔ.  Υπήρξε μέλος της οργάνωσης για κίνημα στο ναυτικό και με τη σύλληψή του από τα όργανα της χούντας, υπέστη τις συνέπειες  όπως και οι υπόλοιποι. Συνάμα υπηρετεί στο Πολεμικό Ναυτικό (άρα στην Πατρίδα) τριάντα οχτώ πλήρη (δηλαδή πραγματικά) χρόνια από τη ζωή του. Άξιος ο μισθός και ο βαθμός του επομένως.

Απεβίωσε στις 19 Μαΐου 2015 προλαβαίνοντας έτσι να «απολαύσει» τα πικρά χρόνια της κρίσης που μας ταλανίζει… με την απαξίωση και των στρατιωτικών ως πρόσθετη αμοιβή στην εν γένει προσφορά του.

 

Η συζήτηση μαζί του στις 29 Ιουνίου 2002 έχει ως εξής.

 

——————————————

-. …. Θέλω να μου πείτε αν γνωρίζετε, εκτός απ’ όσους συλληφθήκατε με το κίνημα του ναυτικού, ήταν και μυημένοι αξιωματικοί άλλοι εν ενεργεία ή απόστρατοι, οι οποίοι δεν συνελήφθησαν.

Θ. Ε ναι, σαφώς υπάρχουν κι άλλοι, θυμάμαι χαρακτηριστικά τον Άγγελο τον Μπακόπουλο, τον Τζεβελέκη, και τώρα δεν μου έρχονται άλλοι στο νου.

-. Κύριε ναύαρχε να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Όχι αυτούς οι οποίοι είναι γνωστοί. Αυτοί είναι γνωστοί, είναι δημοσιευμένα τα ονόματα τους. Σας ρωτάω συγκεκριμένα, γνωρίζετε εάν ο Πετρόπουλος ο απόστρατος μάχιμος απότακτος τότε το ’71, ήταν οργανωμένος στο κίνημα του ναυτικού, εάν ο Αναγνωστόπουλος …

Θ. Δεν το γνωρίζω για τον Πετρόπουλο.

-. Δεν γνωρίζετε. Θυμάστε πως λεγότανε ο αξιωματικός του στρατού ξηράς, που ήταν μέλος της επαναστατικής λεγόμενης επιτροπής, διαχώρισε την θέση του και άρχισε να αρθρογραφεί κατά του Παπαδόπουλου επί δικτατορίας; Εμένα μου διαφεύγει τώρα το όνομα του. Γνωρίζετε εάν εν πάση περιπτώσει, μεταμεληθείς πρωτεργάτης …

Θ. Σταματελόπουλος λεγότανε;

-. Σταματελόπουλος. Εάν γνωρίζετε ότι ο Σταματελόπουλος είχε οργάνωση, είχε δικούς του αξιωματικούς στις ένοπλες δυνάμεις και μέσα στο πολεμικό ναυτικό; Γνωρίζετε;

Θ. Δεν γνωρίζω, έχω ακούσει αλλά δεν γνωρίζω τίποτα συγκεκριμένο.

-. Την υπόθεση Γκιόκεζα, λέγεται ότι ο Γκιόκεζας, ο Αναγνωστόπουλος, ο Πετρόπουλος και ορισμένοι ακόμα του περιβάλλοντος Σταματελόπουλου, ήταν οργανωμένοι στο κίνημα του ναυτικού. Για αυτό ξέρετε τίποτα;

Θ. Όχι, δεν νομίζω ότι ήταν οργανωμένοι, μπορεί να … δεν ξέρω αν ήταν οργανωμένοι μαζί με τον Σταματελόπουλο, δεν ξέρω εάν υπάρχει σύνδεσμος του Σταματελόπουλου με το κίνημα του ναυτικού.

-. Πως θα εξηγούσατε την περίπτωση που μια ομάδα αξιωματικών, η οποία επί σειρά χρόνων, υπηρέτησαν τη δικτατορία και όταν έφτασε ο καιρός, που ο Ιωαννίδης πήρε στα χέρια του σχεδόν ανοιχτά την εξουσία στις ένοπλες δυνάμεις, τότε ή ίσως και νωρίτερα, αυτοί ο αξιωματικοί ισχυρίζονται σήμερα, λένε ότι γνώριζαν για το κίνημα και όχι μόνο γνώριζαν αλλά ήταν και μυημένοι στο κίνημα. Πως θα σχολιάζατε την περίπτωση Κιοσσέ;

Θ. Την περίπτωση Κιοσσέ δεν μπορώ να την σχολιάσω, το μόνο που ξέρω για τον Κιοσσέ είναι ότι συνδέεται φιλικά με τον Αναγνωστόπουλο και επομένως τη συνδέω με την προηγούμενη ερώτηση σας, που είπατε ότι ο Αναγνωστόπουλος, αν ξέρω ότι ο Αναγνωστόπουλος ήτανε συνδεδεμένος με τον Σταματελόπουλο. Όχι δε…, σας απήντησα ότι δεν ξέρω, αλλά ξέρω ότι ο Κιοσσές συνδέετο φιλικά με τον Αναγνωστόπουλο.

-. Μη μου μιλάτε στον πληθυντικό, εγώ σας μιλάω στον πληθυντικό ήσαστε αρχηγός μου στο στόλο και λοιπά. Αυτά τα τηρούμε και θα τα τηρούμε. Λοιπόν …

Θ. Υπήρξαν όμως αξιωματικοί πάρα πολλοί που γνωρίζω, που ήτανε, διάκειντο φιλικά, ας το πούμε έτσι, τουλάχιστον δεν αντιδρούσαν με την κατάσταση, την πολιτική κατάσταση που υπήρχε τότε. Οι οποίοι το 1971 άλλαξαν γνώμη και τότε πολλοί από αυτούς μυήθηκαν.

-. Αληθεύει ότι ορισμένοι από τους αξιωματικούς του κινήματος πήγαν αρχικά με τη χούντα; Και δεν θα διστάσω να σας ρωτήσω για συγκεκριμένα ονόματα, όπως ο Παναγιωταρέας και άλλοι. Ήταν οπαδοί της δικτατορίας αρχικά, μέχρι το ΄΄κίνημα΄΄,- σε εισαγωγικά το κίνημα, δεν ξέρω εσείς πως θα το χαρακτηρίζατε – του Κωνσταντίνου του βασιλιά τότε και στη συνέχεια άλλαξαν και στράφηκαν εναντίον της χούντας; Και στη συνέχεια οργανώθηκαν στο κίνημα του ναυτικού;

Θ. Μετά βεβαιότητας μπορώ να σας πω για το όνομα που είπατε, για τον Παναγιωταρέα. Δεν ξέρω αν διέκειτο ευμενώς προς την πολιτική κατάσταση της χούντας που διαμορφώθηκε με το πραξικόπημα που έκανε ο Παπαδόπουλος. Αλλά μετά βεβαιότητας μπορώ να σας πω ότι είναι φιλοβασιλικός και ήτανε αντίθετος με τη χούντα, τουλάχιστον μετά το κίνημα τις 13 Δεκεμβρίου 1967. Μάλιστα δεν θα ξεχάσω ότι κάποτε βρισκόμενος στο Κίελο, στο σπίτι του Σέκερη, είχε στείλει μια κασέτα με τη φωνή του, δηλαδή όταν την έβαζε ο Θανάσης ο Σέκερης και την άκουσα που μιλούσε εναντίον του πραξικοπήματος του Παπαδόπουλου και υπέρ του βασιλέως.

-. Ο Παναγιωταρέας το είχε κάνει αυτό;

Θ. Και μάλιστα …

-. Τον οποίο θυμάμαι ήταν στην ομάδα που παραλάμβανε τα υποβρύχια 1970 – 71;

Θ. Ναι. Εγώ είχα πάει μια νύχτα εκεί, υπηρετούσα τότε στη διεύθυνση εξοπλισμών (…) και είχε δημιουργηθεί μια μεγάλη φασαρία μεταξύ Δαμβέργη, ήτανε ο διοικητής του Πετρόπουλου που ήτανε κυβερνήτης του πρώτου υποβρύχιου του ΄΄ΓΛΑΥΚΟΣ΄΄ αν δεν κάνω λάθος, αν θυμάμαι καλά το όνομα του. Και με στείλανε νύχτα, είχα φτάσει δώδεκα- μια το πρωί στο Κίελο για να δώσω στον Δαμβέργη ορισμένα έγγραφα. Εκείνο το βράδυ με φιλοξένησε στο σπίτι του ο Σέκερης και εκεί άκουσα την κασέτα αυτή στην οποία μιλούσε ο Παναγιωταρέας και ο Κασιμάτης (…) μιλούσε το ’67 ήτανε σε σύγκρουση.

-. Κύριε ναύαρχε, σχετικά με τον Παναγιωταρέα αν θέλετε επαναλαμβάνετε αυτά που μου είπατε για το …

Θ. Δεν ξέρω τι πίστευε ο Παναγιωταρέας πριν από τις 13 Δεκεμβρίου το ’67. Αυτό το οποίο ξέρω όμως μετά βεβαιότητας, ότι μετά τις 13 Δεκεμβρίου το ’67 σαφώς, σαφώς ήτανε αντιχουντικός.

-. Η ηγετική ομάδα, ο ηγετικός πυρήνας του κινήματος, υπήρχε και από πότε, εσείς πότε πρωτοοργανωθήκατε στο κίνημα;

Θ. Εγώ, ξεκινάω από το τελευταίο ερώτημα, οργανώθηκα στο κίνημα από τις 22 Απριλίου το ’67. Ξεκινήσαμε, περίπου, 5 – 6 άνθρωποι, φιλικά, φίλοι μεταξύ μας και θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι ήταν ο Τριανταφυλλίδης, ο Θεοχάρης, ο Δεμέστιχας, εγώ, ο Καραμήτσος, νομίζω τώρα θυμάμαι ότι ήτανε και ο Τρουπάκης. Δεν θυμάμαι άλλους τη στιγμή αυτή, δεν ξέρω εάν υπήρχαν και άλλες ομάδες.

-. Πάντως στην δική σας την ομάδα δεν ήτανε ο Παπαδόγκωνας, ο Παππάς, ο Κολιγιάννης και ο Σταθόπουλος.

Θ. Όχι, όχι.

-. Μπορείτε να μου πείτε κύριε ναύαρχε, θυμάστε …

Θ. Ο Σταθόπουλος ήτανε. Ο Σταθόπουλος ήτανε. Ο Παππάς, ο Παπαδόγκωνας, ο Κολιγιάννης δεν ήτανε. Μετά βεβαιότητος.

-. Μπορείτε να μου πείτε, θυμάστε εάν οι υποβρύχιοι αξιωματικοί είχανε διαχωρίσει τη θέση τους και είχανε δηλώσει, όχι στις ανακρίσεις, πριν τις ανακρίσεις, ότι δεν θα συνεχίσουν την συμμετοχή τους στο κίνημα του ναυτικού;

Θ. Ναι. Κοιτάξτε οι υποβρύχιοι σε διάφορες συσκέψεις που είχανε γίνει και κυρίως σε μια τελευταία σύσκεψη πολύ μεγάλη, με ευρύτατη συμμετοχή, των συμμετεχόντων αξιωματικών στο κίνημα, που έγινε στην αρχή της λεωφόρου Μεσογείων σε ένα συγκρότημα πολυκατοικιών, σε κάποιο όροφο 4ο ή 5ο δεν θυμάμαι, που ανήκε σε μια κυρία, η οποία είχε αμερικανικό όνομα, εκεί πράγματι θυμάμαι ότι οι υποβρύχιοι θέτανε ερωτήματα πάρα πολύ σοβαρά και πολύ λεπτομερειακά για το τι θα γινότανε, με λεπτομέρειες, ζητούσαν δηλαδή απαντήσεις σε λεπτομέρειες. Αλλά νομίζω ότι αυτός είναι ο χαρακτήρας και έτσι είναι (…), αυτός είναι ο χαρακτήρας των αξιωματικών των υποβρυχίων, να ασχολούνται με λεπτομέρειες. Τώρα βέβαια αυτά που είπατε κάποια στιγμή, ότι κατέθεσαν στο Σκεμπέα, ότι είχαν διαχωρίσει τη θέση τους και αυτά, εγώ δεν τα πιστεύω. Εγώ πιστεύω ότι είναι, θεωρώ πολύ λογικό μετά τις κακοποιήσεις που υπέστησαν οι αξιωματικοί στο Ε.Α.Τ./Ε.Σ.Α., πολλοί από αυτούς, να είπανε και πράγματα τα οποία, νόμιζαν ότι θα τους απαλλάξουν από αυτό το μαρτύριο. Το μαρτύριο των βασανισμών.

-. Είχατε συναποφασίσει, πριν γίνουν οι συλλήψεις, σε καμία φάση των συσκέψεων ότι σε περίπτωση που συλληφθείτε θα αποκαλύψετε όλους όσοι είναι οργανωμένοι στο κίνημα ώστε, από τον όγκο των προς σύλληψη να σταματήσει η διαδικασία διώξεων;

Θ. Το είχαμε συζητήσει, δεν το είχαμε συναποφασίσει, το είχαμε συζητήσει. Είχαμε πει δηλαδή ότι ήμαστε τόσοι πολλοί που αν ακόμα μας πιάσουνε να το πούμε, όχι όμως για αυτό το λόγο που είπατε, για να σταματήσουν κάποτε οι συλλήψεις. Αλλά για να μην μπορέσουν να προχωρήσουν σε κάτι πολύ σοβαρό εναντίον μας.

-. Εννοείτε στη δίωξη;

Θ. Στη δίωξη βέβαια. Όχι για να μην συλληφθούν οι επόμενοι, εμείς είχαμε πει ότι ΄΄ρε παιδί μου, εμείς θα αρχίσουμε να τα λέμε όλα, όλα τα ονόματα, είναι δυνατόν να προχωρήσουν σε τέτοιες συλλήψεις, σε τέτοιο μεγάλο αριθμό, σε πλήρη διάλυση του ναυτικού; Και να δούνε και το μέγεθος των αξιωματικών του στρατού και της αεροπορίας που συμμετείχαν΄΄.

-. Μια και αναφέρατε το στρατό, από το στρατό ξηράς είχαν συλληφθεί τέσσερις. Ο Βαρδάνης, ο Μουστακλής, ο Αλεξάκης και ο Φέτσης, αν θυμάμαι καλά. Από αυτούς βασανίσθηκαν και άσχημα ο Βαρδάνης και ο Μουστακλής, τη δε εξέλιξη του Μουστακλή την ξέρουμε. Εσείς ξέρατε τότε για τον ρόλο αυτών των αξιωματικών στο κίνημα;

Θ. Για τον Μουστακλή ήξερα γιατί ήταν φίλος μου, από τότε που υπηρετούσαμε στην Κρήτη, στην Κύπρο, στη Κύπρο. Και μάλιστα είχα την, αν μπορώ να πω ότι ήταν, έχω μια πάρα πολύ άσχημη ανάμνηση διότι αυτόν τον άνθρωπο, τον φίλο μου, τον είδα κακοποιημένο στο Ε.Α.Τ./Ε.Σ.Α. Μου τον φέρανε, μπήκανε στο ίδιο δωμάτιο που εγώ ανακρινόμουνα και τον θυμάμαι να έχει στον κρόταφο ένα μεγάλο χτύπημα και πάνω εκεί να του έχουνε βάλει μια πατσαβούρα. Αυτό που σας λέω τώρα το (…) το έχω καταθέσει, το είχα πει και στη γυναίκα του τη Χριστίνα. Ήτανε, είναι για μένα κάτι το οποίο πραγματικά, όταν είδα αυτόν τον άνθρωπο, τον φίλο μου σε αυτή την κατάσταση και μετά πήγα και τον είδα βέβαια, πήγα και τον είδα στην οδό Πειραιώς, στην …

-. Πολυκλινική.

Θ. Στη πολυκλινική. Στο κακό χάλι.

-. Για τον Βαρδάνη ξέρατε ότι είχε ανάμιξη;

Θ. Όχι, δεν ήξερα.

-. Για άλλο αξιωματικό του στρατού ξηράς;

Θ. Ήξερα για τον Δεμέστιχα, για τον Στράτο τον Δεμέστιχα.

-. Γνωρίζετε ότι ο Στράτος ο Δεμέστιχας ειδοποίησε εκείνο το πρωί να μην κινηθείτε, ή να κινηθείτε διαφορετικά, γιατί θα συλληφθείτε;

Θ. Δεν έφτασε σε μένα αυτή η πληροφορία, δεν το θυμάμαι. Μπορεί να το είπε.

-. Ξέρετε εάν είχε ειδοποιηθεί αξιωματικός συνάδερφός σας στο κίνημα πολύ πριν τις συλλήψεις, για το ότι η Κ.Υ.Π. γνώριζε τις κινήσεις σας και τις συγκεντρώσεις σας και τη συγκέντρωση στης κύριας που προαναφέρατε;

Θ. Κοιτάξτε. Πριν από το κίνημα, λίγες μέρες πριν από το κίνημα, διάφοροι μεταξύ των συμμετεχόντων, ορισμένοι από τους συμμετέχοντες είπανε ότι είχανε ορισμένες πληροφορίες. Αν θυμάμαι καλά, μια πληροφορία έδωσε ο τότε διοικητής του Ναυστάθμου ο Αργυρίου, ότι κάτι ξέρουνε, ότι μας κατάλαβαν, αλλά όλα τα στοιχεία δεν έπειθαν. Δεν έπειθαν ότι αυτοί οι άνθρωποι γνωρίζανε την ύπαρξη του κινήματος στο ναυτικό.

-. Η επετηρίδα …

Θ. Εξάλλου αν το γνωρίζανε γιατί το άφησαν να ξεφύγει; Ήταν εις βάρος τους. Διότι αυτό ήταν ένα στρατιωτικό καθεστώς, ένα καθεστώς το οποίο είχε γίνει αποδεχτό από το ΝΑΤΟ. Είναι δυνατόν, το στρατιωτικό καθεστώς να επιτρέπει την προδοσία μέσα; Με την έννοια όχι να ανακαταλάβουν την αρχηγία αλλά να έχουν δημοκρατία; Να φύγεις εσύ και να μπω εγώ. Αλλά θα το αφήνανε να εξελιχτεί και σε τέτοια έκταση, με τη συμμετοχή αεροπορίας, με τη συμμετοχή στρατού;

-. Τα οφέλη της επετηρίδας, έπαιξαν ρόλο καθόλου σε ορισμένους, και σε ποιους και σε τι ποσοστό; Από αξιωματικούς που συμμετείχαν στο κίνημα του ναυτικού.

Θ. Τι εννοείτε οφέλη; Μετά το κίνημα εννοείτε;

-. Ναι. Τα οφέλη που θα προέκυπταν εάν επικρατούσε το κίνημα για έναν ή για ορισμένους ή δεν ξέρω για πόσους, από αυτούς που συμμετείχαν.

Θ. Δε νομίζω. Αυτό το οποίο νομίζω, ας πιστεύω ότι μετά βεβαιότητας έγινε, πάρα πολλοί, ας πούμε μερικοί αυτόνομοι, όχι πάρα πολλοί, μερικοί εκ των συμμετεχόντων στο κίνημα του ναυτικού (και θα μπορούσα ξεκάθαρα να πω οι περισσότεροι από αυτούς δεν είχανε κυρία συμμετοχή, αλλά ήτανε βοηθητικοί, την τελευταία στιγμή δηλαδή ειδοποιηθήκανε), προσπάθησαν και το εκμεταλλεύτηκαν, μετά την μεταπολίτευση εκμεταλλεύτηκαν αυτήν την συμμετοχή τους τη μικρή. Αλλά νομίζω ότι όλοι οι άλλοι οι αξιωματικοί δεν εκμεταλλεύτηκαν τη συμμετοχή τους στο κίνημα του ναυτικού. Όχι μόνο δεν την εκμεταλλεύτηκαν αλλά έχω την εντύπωση ότι ταλαιπωρήθηκαν πάρα πολύ. Πήγανε συνεχώς και συνεχώς και υπηρετούσαν σε καράβια και θα μπορούσα να πω, ότι ήταν όλοι άριστοι αξιωματικοί. Γιατί αυτοί να μην είχαν μια καριέρα, μια σωστή, μια κανονική εξέλιξη στο ναυτικό; Ήταν άριστοι, ήταν οι πρώτοι.

-. Πως εξηγείτε ότι στη συνωμοτική ομάδα της 21ης Απριλίου, στη χούντα δηλαδή, δεν συμμετείχαν ή γνωρίζετε εσείς ότι συμμετείχαν αξιωματικοί του ναυτικού;

Θ. Στη συνωμοτική ομάδα της 21 Απριλίου;

-. Της χούντας.

Θ. Της χούντας. Δεν ξέρω αν συμμετείχαν αξιωματικοί του ναυτικού. Δεν ξέρω, νομίζω ότι αυτά τα δύο, τρία ονόματα δηλαδή αυτοί που εμείς βλέπαμε ότι ήταν ένθερμοι υποστηριχτές, Νικολόπουλος, Πολιτόπουλος και λοιπά. Έχω την εντύπωση ότι ήτανε πιόνια, πιόνια της δικτατορίας και νομίζω ότι η λογική τους τούς οδήγησε να παίζουν αυτόν τον μη σημαντικό ρόλο. Να κάνουν δηλαδή τον Γκαουλάητερ στο ναυτικό.

-. Ούτε ο Λαγωνίκας πιστεύετε ότι ήτανε;

Θ. Εγώ πιστεύω όχι. Δεν ξέρω αλλά πιστεύω όχι.

-. Ξέρετε αν ο Ι.Δ.Ε.Α. είχε πρόσβαση στο ναυτικό προδικτατορικά;

Θ. Στον Ι.Δ.Ε.Α. μπορεί να υπήρξανε αξιωματικοί, να συμμετείχανε αξιωματικοί του ναυτικού. Αλλά παλιοί αξιωματικοί.

-. Ποιοι δηλαδή;

Θ. Δεν έχω κάποιον. Μπορεί, μπορεί είπα. Δεν τους ξέρω όμως, γιατί θα πρέπει να ήτανε πολύ πριν, πολύ αρχαιότεροι από εμένα. Δε γνωρίζω κανέναν.

-. Γνωρίζετε εάν το ναυτικό είχε αξιωματικούς τέκτονες και πως θα κρίνατε την ύπαρξη τέτοιας ομάδας; Τέτοιας κατηγορίας αξιωματικών στις ένοπλες δυνάμεις;

Θ. Κοιτάξτε, καταρχήν δεν ξέρω αν υπάρχουν αξιωματικοί του ναυτικού τέκτονες. Γνωρίζω ένα δύο, οι οποίοι το λένε ότι είναι τέκτονες. Και απ’ ότι ξέρω δεν είναι κάτι το οποίο πρέπει να είναι μεμπτό. Εδώ υπάρχουνε αρχιεπίσκοποι, υπάρχουνε πρωθυπουργοί της Ελλάδος, υπάρχουνε υπουργοί, οι τέκτονες αυτοί δεν κάναν κακό στη χώρα. Ο τεκτονισμός εξαρτάται πως τον παίρνεις. Τον παίρνεις να πάει στο καφενείο ένας και να κάτσει και να λέει ό,τι λέει, να βγαίνει στους δρόμους ή να πηγαίνει εκεί πέρα να ακούει ό,τι ακούει.

-. Τι ήταν εκείνο που παρακίνησε τους, ορισμένους αξιωματικούς του ναυτικού να υπηρετήσουν εκείνο το καθεστώς; Πως θα προσδιορίζατε εκείνους τους αξιωματικούς;

Θ. Κοιτάξτε. Άνοες ήτανε, ήτανε άνοες. Δε νομίζω ότι οι άνθρωποι αυτοί, δε νομίζω ότι ήτανε ακραίων δεξιών πολιτικών πεποιθήσεων. Απλώς ήτανε άνοες και νομίζανε ότι τώρα που ήρθε η συντεχνία τους στα πράγματα, η συντεχνία τους ας το πούμε έτσι, να μπούνε και αυτοί μέσα μήπως έχουν ορισμένα οφέλη σταδιοδρομικά. Τους χαρακτηρίζω άνοες.

-. Υπήρχε μια κατηγορία αξιωματικών που τους αποκαλούσε, η κοινή γνώμη στο ναυτικό ΄΄Σαββατιανούς΄΄; Ήταν αυτοί που κάθε Σάββατο πηγαίνανε και έλεγαν τις πληροφορίες τους στους αρμόδιους του Γ.Ε.Ν; Γνωρίζετε εσείς αν υπήρχε τέτοια κατηγορία αξιωματικών; Ή όχι;

Θ. Άκουγα ότι υπήρχανε, άκουγα και τα ονόματα τους, τους ξέραμε τους περισσότερους. Ξέρετε νομίζω ότι η παρουσία του Σταθόπουλου στον ‘Β κλάδο του Γ.Ε.Ν., η συμμετοχή του σ’ αυτά που συνέβαιναν εκεί, η υπηρεσία του στο Γ.Ε.Ν. αλλά και η υπηρεσία στο Γ.Ε.Ν. μυημένων αξιωματικών στο κίνημα, έδινε πάρα πολλές πληροφορίες. Θα μπορούσα να πω ότι ήξερα όλους όσους πηγαίνανε το Σάββατο, όσους διέκειντο ευμενώς, πως να το πω, προς την χούντα, προς το στρατιωτικό καθεστώς. Θα μπορούσα να πω ότι τους ήξερα όλους. Εξάλλου υπηρετούσαμε στο Γ.Ε.Ν., τους βλέπαμε πως κινούντο, βλέπαμε τι λέγανε. Πολλοί από αυτούς βέβαια εξεφράζοντο δημόσια και ανοιχτά υπέρ της χούντας, για να επιτύχουν ορισμένα σταδιοδρομικά οφέλη και κυρίως για να πάνε στο εξωτερικό. Κυρίως.

-. Δηλαδή αποκλείετε να υπήρχαν ιδεολόγοι φασίστες ή εθνικοσοσιαλιστές;

Θ. Οπωσδήποτε θα υπήρξαν, δεν μπορώ να το αποκλείσω αλλά ήταν τόσο πολύ μικρό το ποσοστό, που και γι’ αυτό ακριβώς και δεν συμμετείχαν. Δεν νομίζω ότι υπήρχανε, στο κύριο στρατιωτικό πυρήνα της χούντας, δεν υπήρχαν αξιωματικοί του ναυτικού, είχαν πιο δευτερεύοντες ρόλους.

-. Κύριε Θεοφιλόπουλε πριν την 21 Απριλίου, πως θα κατανέματε εσείς, με βάση την ιδεολογική τοποθέτηση, τους αξιωματικούς του ναυτικού;

Θ. Θα έλεγα ότι τους διακρίνω με ένα φιλελεύθερο πνεύμα, ήτανε φιλελευθέρων τάσεων και νομίζω ότι ήταν κεντροδεξιοί στη μεγάλη πλειοψηφία.

-. Προπαγάνδα γινότανε στη σχολή δοκίμων, αντικομουνιστική;

Θ. Ποτέ. Σε μένα δεν έτυχε ποτέ, δεν άκουσα ποτέ τίποτε.

-. Οι εφημερίδες κύριε ναύαρχε, απαγορευόντουσαν στη σχολή δοκίμων;

Θ. Οι εφημερίδες στη σχολή δοκίμων, τουλάχιστον όταν υπηρέτησα εγώ, απαγορευότανε.

-. Και μετά τη δικτατορία.

Θ. Και μετά τη δικτατορία, βέβαια ναι.

-. Γιατί απαγορευόντουσαν;

Θ. Εγώ ήμουνα στη σχολή δοκίμων, υπηρέτησα μετά τη δικτατορία και δεν επιτρέπονταν, δεν υπήρχαν εφημερίδες μέσα.

-. Όταν ήσαστε δόκιμος γιατί δεν διαβάζατε εφημερίδες;

Θ. Για να είμαι λίγο ειλικρινής, για να είμαι λίγο ειλικρινής και να υπήρχανε εφημερίδες δεν θα διαβάζαμε. Είναι τέτοιο το πρόγραμμα, τόσο πολύ σκληρό το πρόγραμμα μέσα εκεί, η πρώτη τάξη, πρωτοετείς, από την νίλα, τα μαθήματα και το άγνωστο περιβάλλον που ζούσαμε, δεν θα είχαμε χρόνο ούτε ένα λεπτό να διαβάσουμε. Οι δευτεροετείς, τριτοετείς και τεταρτοετείς ακολουθούν ένα τόσο σκληρό πρόγραμμα, περιορισμένο χρονικά, που νομίζω το μόνο πράγμα που εξετάζουνε είναι πως θα περάσουνε τις τάξεις, πως θα τελειώσει αυτή η περιπέτεια και πως θα βγουν έξω. Να πάνε να βγούνε έξω. Στην εποχή μου εγώ έβγαινα κάθε ένα μήνα και αν έβγαινα, για μερικές ώρες. Τώρα τα πράγματα έχουν αλλάξει, απ’ ότι ξέρω. Αλλά δεν νομίζω ότι υπήρχε περιθώριο χρόνου για να διαβάζουμε εφημερίδες. Δεν υπήρχε η βιβλιοθήκη. Δεν υπήρχε καν βιβλιοθήκη.

-. Γιατί δεν υπήρχε;

Θ. Έπρεπε να υπάρχει και γι’ αυτό υπάρχει. Έπρεπε να υπάρχει και γι’ αυτό δημιουργήθηκε και λειτουργεί τώρα, απ’ ότι ξέρω γιατί έγινε επί της εποχής μου. Μια πάρα πολύ καλή βιβλιοθήκη, με όλων των ειδών τα βιβλία. Όλων των ειδών.

-. Πριν τη δικτατορία και μετεμφυλιακά, πόσο ήτανε επηρεασμένοι οι αξιωματικοί του ναυτικού από το κλίμα που επικρατούσε εκείνα τα χρόνια στη χώρα μας;

Θ. Κοιτάξτε, η εικόνα που έχω εγώ είναι ότι, όλοι πιστεύαμε πριν τη δικτατορία, ότι ο πυρήνας της πολιτικής ζωής του τόπου ήταν τα ανάκτορα. Το πιστεύαμε.

-. Εννοείτε το ναυτικό, το πολεμικό ναυτικό το πίστευε;

Θ. Όχι. Το πίστευαν όλοι, όλος ο κόσμος, όλος ο λαός. Πίστευε ότι ο πυρήνας της πολιτικής ζωής είναι τα ανάκτορα. Στο ναυτικό, υπήρχανε, ακουγόντουσαν και φωνές, ακόμα και τότε και αντιβασιλικές, ακουγόντουσαν και αντιβασιλικές φωνές. Υπήρχανε, ακουγόντουσαν και φωνές, συζητήσεις, στα λεωφορεία εγώ δεν θα ξεχάσω ποτέ, μικρός αξιωματικός, όρθιος μέσα στα λεωφορεία και στα φορτηγά, έβαλε (…) λίγο αρχαιότερος από εμένα, να διαβάζουνε εφημερίδες όλων των πολιτικών ας πούμε τάσεων.

-. Αυτό υπήρχε και στο στρατό ξηράς ή μόνο στο ναυτικό;

Θ. Απ’ ότι ξέρω εκεί δεν υπήρχε καν, ήτανε μόνο οι δεξιές εφημερίδες.

-. Άρα θέλετε να πείτε ότι το ναυτικό …

Θ. Ήτανε φιλελεύθερο σε αυτά. Ανοιχτό ελεύθερο. Δεν νομίζω ότι υπήρξανε, στους βαθμούς τουλάχιστον τους μικρούς, δεν ξέρω στους ναυαρχικούς βαθμούς τους υψηλούς, δεν νομίζω ότι η σταδιοδρομία σου επηρεαζότανε από την πολιτική σου τοποθέτηση.

-. Άδειες γάμου, υπήρχανε …

Θ. Η άδεια με τους περιορισμούς που ξέρουμε, τη περίπτωση Βασιλικόπουλου που είναι χαρακτηριστική περίπτωση, που δεν μπορούσε ο άνθρωπος να παντρευτεί τη γυναίκα του τη Νότα γιατί ήτανε κόρη βουλευτού της Ε.Δ.Α., αυτά είναι γνωστά, απαράδεκτα. Και μάλιστα η μεταπολίτευση τον τίμησε, τον έκανε αρχηγό του ναυτικού και καλά τον έκανε και για τη δράση του και για τον χαρακτήρα του, ο οποίος είναι άριστος.

-. Που απέβλεπε η υποχρέωση των στελεχών του στρατεύματος, να παίρνουν άδεια για να συνάψουν σχέσεις με τη μελλόνυμφη; Που απέβλεπε; Ποιος ήταν ο σκοπός;

Θ. Υπήρχαν τότε οι φάκελοι. Ήθελαν να δούνε, να μην μπει, να μην εισχωρήσει στις ένοπλες δυνάμεις το συγγενικό περιβάλλον. Παντρευόμενος τη γυναίκα του αυτομάτως συνδέεσαι και με το περιβάλλον της και δεν ήθελαν να μπει ο κομμουνιστικός παράγων, (λέγανε τότε κομμουνιστικός κίνδυνος), να μπει μέσα στο στρατό, στις ένοπλες δυνάμεις. Αυτός ήταν ο λόγος, κουφός λόγος, βλακώδης λόγος.

-. Υπήρχαν κομμουνιστές αξιωματικοί στο στρατό πριν τη δικτατορία;

Θ. Και αν θα υπήρχαν, θα υπήρχαν ένας- δυο ιδεολόγοι, οι οποίοι {χάνονται} μέσα στον όγκο των κεντροδεξιών, νομίζω ότι ο όγκος ήτανε οι κεντροδεξιοί και εγώ τους τοποθετώ πάνω από 90%. Και ένας μικρός πυρήνας θα μπορούσα να πω ήταν και βασιλικοί, αλλά πολύ μικρός.

-. Τι εννοείτε βασιλικοί; Βασιλόφρονες το ναυτικό δεν είχε; Τι ποσοστό δίνετε σους βασιλόφρονες;

Θ. Βεβαίως, όταν ήτανε, θα το χωρίσω αυτό σε δυο, σε δυο περιόδους. Θα το χωρίσω πριν από τη χούντα, που λέγανε πολλοί ότι ήτανε, πολλοί δείχνανε ότι είναι και βασιλόφρονες, το μεγάλο ποσοστό, θυμάμαι ότι οι άλλοι δεν μιλούσανε καθόλου. Καταλάβαινες δηλαδή ότι ένας δεν είναι βασιλόφρων επειδή δεν μιλούσε καθόλου, δεν έλεγε τίποτε. Και μετά τη χούντα, που τότε απεδείχθη ότι οι βασιλόφρονες δεν ήτανε πολλοί, ήτανε πολύ μικρό το ποσοστό των βασιλοφρόνων. Εξάλλου το βλέπουμε και τώρα. Εγώ κάνω παρέα με όλους αυτούς του ναυτικού, μόνο δυο- τρεις ξέρω να είναι βασιλόφρονες και να το λένε. Όλοι οι άλλοι δεν είναι.

-. Κύριε ναύαρχε, υπάρχει μια απαξία για τους αξιωματικούς μετά την δικτατορία. Πριν τη δικτατορία ο κόσμος πως έβλεπε τους αξιωματικούς;

Θ. Αντώνη θα σου πω κάτι. Δεν υπάρχει απαξίωση, υπάρχει ευτελισμός. Οι αξιωματικοί, τώρα που μιλάμε, έχουν ξευτελιστεί.

-. Γιατί;

Θ. Και υπάρχουνε, μερικοί λόγοι. Θα σου πω μερικούς από τους λόγους. Κατ’ αρχήν έχω γράψει γράμματα για αυτό και θέλω να σου δώσω αντίγραφο, αν θέλεις, των επιστολών που έχω γράψει και έχουν δημοσιευτεί στην Καθημερινή. Νομίζω ότι το ένα το έχω τώρα εδώ και μισό λεπτό να σου το φέρω. Εδώ λοιπόν να σου πω, για το ερώτημα σου να σου πω τι ακριβώς γράφω, σε γράμμα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, δηλαδή στις 23 Μαρτίου του 2002 στη Καθημερινή.

-. Αν σας πω ότι το έχω και ότι θα το χρησιμοποιήσω;

Θ. Λυπούμαι που είμαι υποχρεωμένος να διαπιστώσω μια διαρκή απαξίωση με ποικίλους τρόπους των στρατιωτικών από τους πολιτικούς. Ενδεικτικά σημειώνω τον αποκλεισμό των στρατιωτικών από κάθε συμμετοχή σε διαδικασίες καθαρά στρατιωτικού χαρακτήρα. Τη συστηματική μισθολογική και συνταξιοδοτική υποβάθμιση τους. Τον ευτελισμό των στρατιωτικών βαθμών με την απονομή τους χωρίς αναστολές. Με απλές μόνο υπουργικές αποφάσεις. Προφανώς δεν αποτελεί συνείδηση στην ελληνική πολιτική ηγεσία, ότι σε όλες τις δημοκρατικές κοινωνίες οι στρατιωτικοί χαίρουν της κοινωνικής εκτίμησης και σε αυτό συμβάλουν πρώτοι οι πολιτικοί.

-. Μη συνεχίζετε …

Θ. Και αναφερόμενος στο κύριο θέμα που συζητάμε, δηλαδή για την δικτατορία, συνεχίζω και λέω,  Επειδή συχνά η δικαιολόγηση πολιτικών ενεργειών γίνεται επίκληση σε ανάγκη προστασίας της δημοκρατίας, νομίζω ότι δεν πρέπει να λησμονούνται συγκεκριμένα γεγονότα. Μερικοί εκ των σημερινών πολιτικών υπήρξαν υποψήφιοι στη συμβουλευτική του Παπαδόπουλου. Ενώ οι σημερινοί ανώτατοι αξιωματικοί, κατά την περίοδο της δικτατορίας, είχαν μόλις αποφοιτήσει από τις στρατιωτικές σχολές και στο σύνολο τους υπηρετούσαν στα σύνορα. Έκαναν περιπολία στα θαλάσσια σύνορά μας ή φρουρούσαν τους αιθέρες .

-. Μου δίνετε την ευκαιρία με το κείμενο που μου διαβάσατε, να σας ρωτήσω τη γνώμη σας για τις αποκαταστάσεις των διωχθέντων επί δικτατορίας. Τις αποκαταστάσεις δηλαδή μετά την δικτατορία. Πως τις ερμηνεύετε;

Θ. Κοιτάξτε. Μετά την δικτατορία γίνανε δύο ειδών αποκαταστάσεις. Αυτοί που πραγματικά έφυγαν με αποφάσεις του δικτατορικού καθεστώτος για λόγους πολιτικούς και αυτοί που εν συνεχεία με έναν νόμο της Νέας Δημοκρατίας αποκαθίστανται για λόγους συνταξιοδοτικούς, για λόγους ψηφοθηρικούς. Για να ικανοποιήσουμε δηλαδή δικούς μας ανθρώπους. Ο νόμος έγινε επί Νέας Δημοκρατίας, ο πρώτος νόμος για την πρώτη αποκατάσταση είμαι σύμφωνος, δεν μπορούσαν, δεν επιτρέπεται να φεύγουν αξιωματικοί και μάλιστα άριστοι και να μην αποκαθίστανται, να φεύγουνε επί δικτατορίας και να μην αποκαθίστανται επί δημοκρατίας.

-. Τι γνώμη έχετε για τις αλλεπάλληλες αποκαταστάσεις;

Θ. Οι αλλεπάλληλες αποκαταστάσεις όμως, είναι μια κοροϊδία και πρέπει να σταματήσει αυτός ο ευτελισμός των νόμων, πρέπει να σταματήσει αυτή η σκέψη, ο τρόπος που σκέφτονται οι πολιτικοί για τους στρατιωτικούς. Είναι ξευτίλα. Πρέπει αυτοί οι άνθρωποι να καταλάβουν. Θέλουν (…) αξιωματικούς; Δώσε τους σύνταξη, όχι βαθμούς. Οι αξιωματικοί ελέγχονται, κάνουνε μια σταδιοδρομία, φτάνουν σε έναν βαθμό, αποστρατεύονται με αυτόν τον βαθμό και αν θέλουν να τους δώσουν σύνταξη να τους δώσουν σύνταξη οποιουδήποτε βαθμού, αλλά ο βαθμός της αποστρατείας τους πρέπει να είναι ο πραγματικός τους βαθμός. Σε μια ομιλία μου στο πολεμικό μουσείο, είπα ότι υπάρχουνε 9.500 αντιστράτηγοι εν αποστρατεία. Στην Αμερική οι εν αποστρατεία αντιστράτηγοι ήτανε 3.500.

-. Να γυρίσουμε λίγο στο κίνημα, επειδή έχω μιαν ερώτηση και δεν την έκανα. Ποιος πιστεύετε εσείς ότι πρόδωσε το κίνημα, εάν προδόθηκε;

Θ. Νομίζω ότι, υποψίες υπήρχανε, ότι κάτι σχεδιάζεται μέσα στο ναυτικό. Ή οπωσδήποτε το ναυτικό δεν είναι με το μέρος της χούντας. Εξάλλου αυτό θα πρέπει να το είχανε καταλάβει οι δυο, τρεις, πέντε αξιωματικοί του ναυτικού, αυτοί οι άνοες, που τους βοηθούσαν. Βοηθούσαν δηλαδή εκ του ασφαλούς το στρατιωτικό καθεστώς και οι ίδιοι καταλαβαίνανε ότι ήταν άνοες. Ήτανε άνοες. Οπωσδήποτε λοιπόν θα είχανε κάποια ανησυχία, θα υποπτεύονταν κάτι. Δεν ξέρω ακριβώς ποιος πρόδωσε το κίνημα του ναυτικού. Νομίζω όμως ότι στο τέλος, όταν πλέον είχαμε φτάσει στα πρόθυρα να γίνει το κίνημα και δεν μπορούσαμε να υλοποιήσουμε αποφάσεις μας, τις οποίες θεωρούσαμε σαν βασικές προϋποθέσεις για να εκδηλωθεί το κίνημα, όπως η ύπαρξη ραδιοφωνικού σταθμού και δεν μπορέσαμε αυτό να το κάνουμε, διότι δεν είχαμε χρήματα, οικονομικούς πόρους να το κάνουμε, νομίζω ότι εκεί πλέον ανοιχτήκαμε. Ανοιχτήκαμε σε πρόσωπα τα οποία δεν τα ελέγξαμε εάν παρείχαν τις εγγυήσεις ασφάλειας, τις εγγυήσεις εκείνες, που δεν θα επέτρεπαν να φανεί, να φανερωθεί το κίνημα. Βεβαίως έχει ακουστεί, έχουμε ακούσει για την περίπτωση του Σοφιανόπουλου, ότι πήγε ο μακαρίτης ο Βάρφης και του ζήτησε λεφτά διότι ήταν φίλοι. Και ότι αυτός το πρόδωσε ότι πήρε τον Μακαρέζο στο Πεκίνο. Όλα αυτά δεν μπορούν να αποδειχτούν, τουλάχιστον δεν τα ξέρω εγώ αποδεδειγμένα.

-. Ξεκαθαρίστε, επειδή αυτό γράφεται, πως συνδέετε τον Βάρφη, εγώ δεν γνωρίζω τον Σοφιανόπουλο, τι είναι ο Σοφιανόπουλος; Και η υπόθεση Βάρφης – Σοφιανόπουλος και Μακαρέζος, πως συνδέονται με το κίνημα;

Θ. Κοιτάξτε. Καταρχήν ο Βάρφης ήταν ένας από τους πρωτεργάτες του κινήματος και λυπάμαι πολύ, που δεν τον είπα. Στην πρώτη ομάδα που αρχίζαμε και συζητούσαμε ο Κωστής ο Βάρφης ήτανε από τους πρώτους. Τους πρώτους κεντρώων πολιτικών πεποιθήσεων και ένας συνάδελφος ο οποίος δυστυχώς χάθηκε γρήγορα. Ο Σοφιανόπουλος ήτανε ο ιδιοκτήτης της ‘ΧΡΩΠΗ’. Η οικογένεια Σοφιανόπουλου είχε την ‘ΧΡΩΠΗ’. Και ο Βάρφης συνδέετο φιλικά με τον Σοφιανόπουλο, με τους Σοφιανούς, είναι πολλά παιδιά από ότι θυμάμαι, νομίζω με έναν Σωτήρη, δε θυμάμαι με ποιον, δεν ξέρω ακριβώς με ποιον. Και πήγε και του ζήτησε χρήματα. Για να φτιάξουμε τον ραδιοφωνικό σταθμό και μάλιστα η πρώτη ιδέα ήτανε να φτιάχναμε τον ραδιοφωνικό σταθμό μέσα στη ‘ΧΡΩΠΗ’ στην οδό Πειραιώς δηλαδή, προς τον Πειραιά.

-. Αυτό ακούγεται πρώτη φορά.

Θ. Και εν συνεχεία πλησιάσαμε τον Βενιζέλο, θα μας έδινε ένα καράβι στο Σαρωνικό και θα βάζαμε εκεί πέρα τον ραδιοφωνικό σταθμό.

-. Ώστε να λειτουργήσει μετά την εκδήλωση του κινήματος;

Θ. Αμέσως με την εκδήλωση του κινήματος να λειτουργήσει ο ραδιοφωνικός σταθμός.

-. Δεν είχατε στα καράβια μέσα ασύρματους και συσκευές τέτοιες …που να …

Θ. Όχι, όχι. Θέλαμε ραδιοφωνικό σταθμό, πανελλαδικής εμβέλειας, να μπορούν να τον ακούνε. Θα κάναμε ένα διάγγελμα, θα λέγαμε ανοιχτά σε αυτήν την συχνότητα και θα ακούνε τα πάντα από εμάς.

-. Ο Σοφιανόπουλος τότε, με την αποκάλυψη του κινήματος, τι σχέση έχει;

Θ. Άκουσα μετά εκ των υστέρων, ότι και ένας ανθυπασπιστής, που δεν θυμάμαι το όνομα του, (τον οποίο τον είχε μυήσει νομίζω ο Καραμήτσος, αυτά πρέπει να τα δω γιατί έχουν περάσει πολλά χρόνια) ήτανε τηλεγραφητής αυτός και θα βοηθούσε στη λειτουργία του ραδιοφωνικού σταθμού. Τα έχω ήδη μπερδεμένα, έχει περάσει πολύς χρόνος, αλλά νομίζω ότι είναι καλό να το διευκρινίσετε αυτό. Να διευκρινίσετε ότι τότε ο Μακαρέζος ήτανε στο Πεκίνο. Και ότι ο Σοφιανόπουλος μετά την επικοινωνία που είχε με τον Βάρφη, πήρε τον Μακαρέζο και του είπε, κάτι σχεδιάζει το ναυτικό και ότι ο Μακαρέζος από το Πεκίνο ειδοποίησε τον Αγγελή.

-. Προφανώς αυτό θα έγινε δυο τρεις μέρες πριν τη …

Θ. Νομίζω ότι έγινε δύο μέρες πριν. Αλλά αυτά, επειδή τα έχω ξεχάσει, δεν τα ξέρω καλά, να τα διευκρινίσετε.

-. Ποιες υπήρξαν οι σχέσεις των αξιωματικών του κινήματος μετά τη χούντα; Και παρακαλώ πολύ να μου πείτε γιατί παραιτήθηκε ο Θεοχάρης το 19…;

Θ. Ο Θεοχάρης πρέπει να παραιτήθηκε 1985. Το 1985 ή ’84. Πρέπει να παραιτήθηκε όταν ήμουνα εγώ διοικητής ταχέων σκαφών και αυτός ήτανε αρχιεπιστολέας στόλου. Και νομίζω ότι (και πρέπει να τον ρωτήσετε), ήτανε το αποτέλεσμα μιας αποφάσεως του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, παραμονές εκλογών. Μάλιστα την ημέρα που θα μιλούσε, θα έβγαζε πολιτικό λόγο, τον κεντρικό πολιτικό λόγο, ο Παπανδρέου στην πλατεία Συντάγματος, δεν ξέρω που έβγαζε τότε, δεν θυμάμαι. Το Γ.Ε.Ν. διέταξε μια τορπιλάκατο να φύγει με επικεφαλής τον επιβιβασθέντα τότε αντιπλοίαρχο ή πλοίαρχο Λαφογιάννη, δεν θυμάμαι τι βαθμό είχε, χωρίς να ξέρει κανείς τίποτα από το στόλο. Απλώς εγώ ειδοποιήθηκα τότε να ανέβω στο Γ.Ε.Ν. όπου μου επεδείχθη και διάβασα ένα χειρόγραφο σήμα το οποίο έλεγε την κίνηση αυτή.

-. Δεν είπατε τι θα έκανε η τορπιλάκατος, από το Φάληρο στην ομιλία του Παπανδρέου;

Θ. Πήγαινε να προσπαθούσε να μην… υπήρχανε λέει πληροφορίες, απ’ ότι έλεγαν ότι, θα υπήρχανε παρεμβολές στη μετάδοση της ομιλίας του πρωθυπουργού.

-. Άρα εννοείτε ότι μια τορπιλάκατος του πολεμικού ναυτικού θα είχε ανάμιξη στην προεκλογική εκστρατεία των πολιτικών κομμάτων;

Θ. Όχι. Μια τορπιλάκατος θα είχε ανάμιξη πώς; Θα προσπαθούσε να δει, να μην δημιουργηθούν παρεμβολές στην μετάδοση των κεντρικών ομιλιών των αρχηγών των κομμάτων. Τότε ήτανε ο Παπανδρέου.

-. Ποιες ήτανε οι σχέσεις των αξιωματικών του κινήματος μετά τη μεταπολίτευση; Μεταξύ σας, ποιες ήταν οι σχέσεις σας;

Θ. Κοιτάξτε, οι προσωπικές μου σχέσεις είναι εξαίρετες με όλους τους αξιωματικούς. Βεβαίως τώρα που έχουνε περάσει χρόνια δεν συνδέομαι με όλους, εξάλλου δεν κάνω καθημερινά παρέα με όλους. Αλλά συνεχίζω να κάνω παρέα με πολλούς από τους αξιωματικούς εκείνους που ξεκινήσαμε, που συμμετείχαμε σαν αρχικοί πυρήνες του κινήματος του ναυτικού.

-. Η κομματική τοποθέτηση των αξιωματικών επηρεάζει την εξέλιξη τους στις ένοπλες δυνάμεις; Σήμερα, μεταπολιτευτικά και πριν την δικτατορία; Μπορείτε να κάνετε μια σύγκριση;

Θ. Θα μπορούσα να πω ότι πριν απ’ την δικτατορία τους επηρέαζε σε σημαντικό βαθμό. Σε πολύ μεγάλο βαθμό τους επηρέαζε, τους ανωτάτους βαθμούς. Κατά την διάρκεια της δικτατορίας τους επηρέαζε σε απόλυτο βαθμό. Τώρα θα πω ότι τους επηρεάζει, ναι. Και τώρα τους επηρεάζει.. Εξάλλου ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι τους επηρεάζει είναι ότι, και θα αναφερθώ σε προσωπική μου {περίπτωση}, εγώ έγινα ναύαρχος επί ΠΑ.ΣΟ.Κ. και έγινα αντιναύαρχος επί της οικουμενικής κυβέρνησης, έγινα υπαρχηγός επί της οικουμενικής κυβέρνησης και έγινα αρχηγός στόλου επί Νέας Δημοκρατίας και αποστρατεύτηκα επί Νέας Δημοκρατίας.

-. Θα μου πείτε ποια είναι η ιδεολογική σας τοποθέτηση;

Θ. Δεν είμαι δεξιός, δεν είμαι ούτε κεντροδεξιός.

-. Άρα την πορεία σας, τουλάχιστον μέχρι το βαθμό του αντιναυάρχου δεν την επηρέασε η κομματική σας θέση, η ιδεολογική …

Θ. Όχι. Στο βαθμό του ναυάρχου θα την επηρέαζε, μάλιστα μπορώ να πω έτσι ξεκάθαρα ότι ο αρχηγός του ναυτικού, ο τότε αρχηγός του ναυτικού ο οποίος ήτανε και προσωπικός μου φίλος, ο Λεωνίδας ο Βασιλικόπουλος, νομίζω ότι θα πρέπει να έπαιξε σημαντικό ρόλο, στο να μην αποστρατευτώ, να γίνω ναύαρχος. Ώστε να γίνω.

-. (…) ότι χαμογελάτε, γιατί θυμάμαι ότι ο Βασιλικόπουλος, ο τόσο αγαπημένος και σε σας και σε μένα, σας είχε ιδιαίτερη αδυναμία. Και το λέω αυτό γιατί υπήρξα επιτελής του για μερικά χρόνια στο Γ.Ε.Ν. Άρα επιβεβαιώνω αυτό που λέτε. Ότι αν δεν υπήρχε ο Βασιλικόπουλος θα είχατε πάει σπίτι σας νωρίτερα μάλλον.

Θ. Νομίζω ότι ο Βασιλικόπουλος, το είπα καθαρά προηγουμένως. Εκτιμώ ότι η σύμπτωση να είναι αρχηγός του ναυτικού …

-. Άρα κύριε ναύαρχε επιβεβαιώνετε ότι η κομματική τοποθέτηση των αξιωματικών, στους ανωτάτους βαθμούς παίζει σημαντικό ρόλο. Πρέπει να παίζει ή δεν πρέπει; Και σε τι βαθμό;

Θ. Θα πρέπει να παίζει σε κάποιο βαθμό. Δεν μπορεί όμως να παίζει σε αυτόν τον απόλυτο βαθμό που παίζει. Είναι απόλυτος βαθμός. Έχω την εντύπωση σ’ αυτό, ότι επειδή έγινε πριν από 30 χρόνια η δικτατορία, οι πολιτικοί μας αποφασίσανε ή σκέφτονται, ότι μόνον έτσι μπορούν να ελέγξουν το στράτευμα από πολιτικής τοποθέτησης. Δεν πρέπει όμως να ανησυχούν για το στράτευμα. Πρέπει να ανησυχούν μόνο οι πολιτικοί από αυτά που οι ίδιοι γράφουν, κάνουν… Το στράτευμα έχει νοήμονες ανθρώπους, μια κινούμενη μηχανή, η οποία καταγράφει τα πάντα. Και διαμορφώνει, βεβαίως μέσα εκεί διαμορφώνονται τάσεις, θα πρέπει οι πολιτικοί μας να προσέχουνε πως πολιτικά διοικούν και εν πάση περιπτώσει οι πολιτικοί, οι υπουργοί εθνικής άμυνας και οι υφυπουργοί θα πρέπει να ασχολούνται και να δίνουνε πολιτικές κατευθύνσεις και όχι να υποκαθιστούν ή να νομίζουν ότι μπορούν να υποκαθιστούν τους στρατιωτικούς σε καθήκοντα τους.

-. Το κύριο καθήκον των ενόπλων δυνάμεων ποιο είναι;

Θ. Η αποστολή των ενόπλων δυνάμεων, όχι το κύριο καθήκον, η αποστολή τους …

-. Μετεμφυλιακά ποιο ήτανε;

Θ. Μετεμφυλιακά τα πράγματα ήτανε μπερδεμένα, μην τα πάρουμε μετεμφυλιακά. Εννοείτε μετά το ’49, μετά το ’50; Μετά το ’50 υπήρχε ο εσωτερικός κίνδυνος και ο εξωτερικός κίνδυνος. Τώρα η αποστολή των ενόπλων δυνάμεων, είχε φύγει ο εσωτερικός κίνδυνος, δεν υπάρχει.[1] Νομίζω τώρα είναι ξεκάθαρα τα πράγματα.

-. Μια και το τοποθετείτε έτσι, σήμερα δηλαδή, με το νέο δόγμα και τις νέες αποστολές και τις ασήμαντες απειλές, οι ένοπλες δυνάμεις, τα στελέχη, οι αξιωματικοί, εκπαιδεύονται για προστασία των εθνικών συμφερόντων περισσότερο ή για προστασία κάποιων άλλων συμφερόντων και συγκεκριμένα του Ν.Α.Τ.Ο.;

Θ. Όχι. Εγώ νομίζω ότι είναι των εθνικών συμφερόντων, των εθνικών και μόνο συμφερόντων.

-. Ο Ιωαννίδης ήλεγχε αναμφισβήτητα τις ένοπλες δυνάμεις, το γνωρίζουμε αυτό πολύ καλά πλέον σήμερα. Είχε τον βαθμό του ταξίαρχου την περίοδο που ήλεγχε τις ένοπλες δυνάμεις. Πως εξηγείτε εσείς, με τι μηχανισμό ο άνθρωπος αυτός, ενώ ήταν πολύ χαμηλά στην επετηρίδα των αξιωματικών του στρατού ξηράς, με τι τρόπο ήλεγχε τις ένοπλες δυνάμεις την περίοδο της δικτατορίας;

Θ. Έχω την εντύπωση ότι μέσα στον στρατό υπάρχει πάντοτε ένα δίκτυο. Είτε το θέλουμε, είτε δεν το θέλουμε. Αυτοί οι άνθρωποι μένουνε ατελείωτες μέρες, ατελείωτα χρόνια μαζί σε επαρχίες, εκεί όπου η κοινωνική δραστηριότητα είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Απλώς το δίκτυο αυτό, η γνωριμία, είναι ένας τρόπος σύνδεσης. Κατάφερε ο Ιωαννίδης να το κάνει ένα σύμπλεγμα απολύτου αφοσίωσης προς αυτόν και πέτυχε επί πολλά χρόνια να τους δίνει σταδιοδρομικά οφέλη. Κάτι το οποίο εκτιμώ, δεν υπάρχει σήμερα. Δεν υπάρχει σήμερα, και δεν πρέπει να υπάρχει, διότι πρώτον, νομίζω ότι είχε αναπτυχθεί πολύ η επαρχία, υπάρχει δηλαδή και στην επαρχία κοινωνική ζωή. Δεύτερον οι αξιωματικοί του στρατού δεν νοιώθουν απομονωμένοι όντας στην επαρχία γιατί τα μέσα μεταφοράς πλέον είναι αυξημένα, παρέχουν τις δυνατότητες μετακινήσεων. Τρίτον είναι ότι το δίδαγμα, μάλλον τα οφέλη τα οποία διαπίστωσαν οι αξιωματικοί ότι είχαν από τη δικτατορία, από τη συντεχνία τους δηλαδή, δεν ήταν αυτά που τους ικανοποίησαν …

-. Η εξουσία δεν ήταν ένα (…)

Θ. Όχι. Η εξουσία ήταν ελάχιστοι.

-. Ο Ιωαννίδης στηριζόταν μόνο στο δίκτυο που είχε, δεν στηριζόταν και στην τρομοκρατία, στο φόβο; Στην Ε.Σ.Α.;

Θ. Όχι, δεν νομίζω. Στηριζόταν στο γεγονός ότι αν εσύ δεν πήγαινες με το μέρος του σε αποστράτευε. Αυτή ήταν η δυνατότητα που είχε, σε τιμωρούσε, σε έστελνε σε (…) και σε αποστράτευε, (…).

-. Ήλεγχε 150 – 200 στρατηγούς κύριε ναύαρχε;

Θ. Δεν ήλεγχε όλους τους στρατηγούς, ήλεγχε τις θέσεις κλειδιά. Και οι θέσεις κλειδιά τις ξέρουμε ποιες είναι. Οι θέσεις κλειδιά είναι ξεκάθαρο, είναι το προσωπικό, είναι ξεκάθαρο. Τι τον ενδιέφερε αυτόν; Τον ενδιέφεραν πότε τον Ιωαννίδη οι επιχειρήσεις; Να έχει άνθρωπο κλειδί στις επιχειρήσεις; Τον ενδιέφερε να έχει στις μεταθέσεις, στις προαγωγές, ήταν όλοι δικοί του αυτοί. Με 15 ανθρώπους ήλεγχε την κατάσταση.

-. Ο αρχηγός του ναυτικού και ο αρχηγός της αεροπορίας, πως υπακούανε στον Ιωαννίδη, σε κοινές συσκέψεις που γινόντουσαν, μέχρι που έγιναν τα Ιουλιανά; Στην Κύπρο; Η εισβολή; Πως υπακούανε;

Θ. Ρωτείστε τον Αραπάκη, ο Αραπάκης είναι εν ζωή. Τώρα σ’ αυτό, τι υπακούανε. Δεν ξέρω υπάκουαν ή είχαν και άλλες επαφές; Δεν ξέρω τι κάνανε. Δεν ξέρω, δε νομίζω ότι υπακούανε έτσι όπως τα λέτε. Δε νομίζω.

-. Στις καταθέσεις στη βουλή, (παρ’ ότι είναι απόρρητες αυτές οι καταθέσεις), γράφτηκαν τότε στον τύπο λεπτομέρειες σαφείς και εν εκτάσει για τις συσκέψεις που είχε ο Ιωαννίδης, με το βαθμό του ταξίαρχου, με τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, τον πρωθυπουργό τον (…) και τον πρόεδρο τότε της δημοκρατίας, που τον λέγαν, δεν θυμάμαι πως τον λέγαν[2] (…).

Θ. Θα ήτανε (…) δικός του.

-. Στη συνέχεια και μετά από αυτές τις συσκέψεις, με την κορυφή δηλαδή της ηγεσίας της χώρας, τον πρόεδρο της δημοκρατίας, τον ψευτο- πρόεδρο της ψευτο- δημοκρατίας, τον ψευτο – πρωθυπουργό και τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, γινόντουσαν συσκέψεις με τους αρχηγούς των τριών όπλων …

Θ. Τι ήταν ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων; Εκεί ο πρόεδρος εμφανίζεται τυπικά, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, ο προϊστάμενος μου. Δεν νομίζω ότι τα πράγματα γινόντουσαν όπως τα απλοποιούμε. Εγώ πιστεύω ότι ο Ιωαννίδης είχε ένα δίκτυο, ένα δίκτυο. Το οποίο δεν ήταν και πάρα πολύ μεγάλο. Αλλά ήταν ένα δίκτυο, το οποίο είχε δικούς του ανθρώπους σε καίριες θέσεις. Τις ένοπλες δυνάμεις, τουλάχιστον την εποχή εκείνη, μπορούσε να τις ελέγξει. Γιατί; Γιατί στις ένοπλες δυνάμεις μπορείς να τον τιμωρήσεις, να τον (…) και να τον διώξεις. Να τον αποστρατεύσει. Είχε σχέδιο.[3]

-. Υπηρετήσατε προδικτατορικά στην Κύπρο.

Θ. Ναι για πολύ λίγο διάστημα. Για πολύ μικρό.

-. Η γνώμη σας για τον ΑΣΠΙΔΑ τον περίφημο, ποια είναι με δυο λόγια; Υπήρχε ή δεν υπήρχε;

Θ. Θα μπορέσω να πω ότι υπήρχε και από ένα και μόνο γεγονός. Γιατί δεν ξέρω τίποτε άλλο. Όταν πήγα στην Κύπρο, την ημέρα που έφτασα, με περίμενε ένας αξιωματικός του στρατού, ο οποίος ήτανε στο… ήμαστε στο ίδιο γυμνάσιο πιο μεγάλος σε ηλικία από εμένα, στο Μαρούσι. Με ήξερε δε οικογενειακά. Αυτός με υποδέχτηκε στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Με υποδέχτηκε (…) και μου είπε μετά τις πρώτες συζητήσεις, να πάω στον πέμπτο όροφο αν δεν κάνω λάθος, όπου ήταν μια καφετέρια, πριν πάω να παρουσιαστώ στον μετέπειτα χουντικό παράγοντα της χούντας, τον Καρύδα, ένα συνταγματάρχη Καρύδα. Όπου εκεί απάνω ανοιχτά πλέον μου μίλησε και μου είπε. Πρόσεξε, φίλοι ήμαστε και τα λοιπά, αλλά σου λέω ότι υπάρχουνε άνθρωποι οι οποίοι σκέφτονται το καλό της Ελλάδος και μέσα στις ένοπλες δυνάμεις. Υπάρχουνε. Ένας από αυτούς είμαι και εγώ, που με ξέρεις και έχουμε μια πολιτική προσωπικότητα, η οποία μας κατευθύνει και, δεν μου είπε ονόματα. Δεν μου είπε τίποτα, αλλά μου είπε, εγώ νομίζω ότι εδώ πέρα θα πρέπει να έχεις απόλυτη εμπιστοσύνη, εκτός από εμένα που με ξέρεις, και στον τάδε συνταγματάρχη. Και δεν μου είπε ούτε τον Καρύδα, ούτε τους μετέπειτα χουντικούς δηλαδή. Κατάλαβα λοιπόν ότι …

-. Ποιος σας τα έλεγε αυτά κύριε ναύαρχε;

Θ. Λεγότανε Πανούτσος, Γιάννης Πανούτσος. Ήτανε λοχαγός, λοχαγός ήτανε. Ήμαστε από το Μαρούσι, Μαρουσιώτες δηλαδή. Και δεν μου είπε τίποτα συγκεκριμένο, δεν μου είπε την λέξη ΑΣΠΙΔΑ, δεν μου είπε κανένα όνομα πολιτικού, δεν μου είπε κανένα όνομα στρατιωτικού, αλλά μου είπε ότι να έχεις εκτίμηση στους τάδε, τάδε, οι οποίοι πράγματι ήταν παρά πολύ καλοί αξιωματικοί, παρά πολύ καλοί αξιωματικοί, από ότι θυμάμαι. Δεν μου είπε τίποτε, αλλά κατάλαβα, γιατί δεν ήμουνα και πολύ μικρός τότε, ήμουνα, πόσο ήμουνα, υποπλοίαρχος τότε …

-. Πια χρονιά αυτά;

Θ. Το 1964, δεν θυμάμαι τον μήνα, πρέπει να ήτανε Αύγουστος, Σεπτέμβριος. Αύγουστος ή Σεπτέμβρης το ’64.

-. Το ’64. Αυτοί ήταν (…) αξιωματικοί, έτσι;

Θ. Ναι. Απεδείχθη και μετά ότι πρέπει να ήταν, έτσι εκτιμώ. Διότι αμέσως τον κάνανε νομάρχη, δεν ξέρω περιφερειάρχη; Ο Γιάννης ο Πανούτσος.

-. Οι αξιωματικοί του ναυτικού, όταν πηγαίνουν για εκπαίδευση στην Αμερική, προσεγγίζονται από μυστικές αμερικάνικες υπηρεσίες, με σκοπό να τους προσεταιριστούν;

Θ. Δεν έχω πάει για εκπαίδευση στην Αμερική. Και επομένως δεν μπορώ να απαντήσω.

-. Η C.I.A. έπαιξε ρόλο στο πραξικόπημα της 21 Απριλίου και μετά επί χούντας; Και μετά στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου;

Θ. Για την 21 Απριλίου δεν είμαι βέβαιος αν έπαιξε ρόλο. Εκείνο το οποίο νομίζω, {είναι ότι} οπωσδήποτε το ήξερε και δεν το απέτρεψε.

-. Στην Κύπρο;

Θ. Στην Κύπρο…, μιλάμε τώρα για το 1974, νομίζω ότι εκεί το ενεθάρρυνε.

-. Το ενεθάρρυνε, με ποια έννοια;

Θ. Δεν νομίζω ότι ο Ιωαννίδης ήτανε τόσο πολύ βλάκας. Ή κάποιος δεν του είπε ότι αυτό που σκέφτεσαι να κάνεις πες το στους Αμερικανούς. Δεν νομίζω. Δεν μπορώ να φανταστώ δηλαδή, ότι και όλος ο 6ος στόλος ήτανε στην Ανατολική Μεσόγειο. Γιατί συνήθως ο 6ος στόλος για λόγους ασφαλείας δεν είναι όλος μαζεμένος.

-. Τότε ήταν μαζεμένος κοντά στη Κύπρο;

Θ. Βεβαίως ήτανε στην Ανατολική Μεσόγειο, κοντά στη Κύπρο.

-. Οι Άγγλοι έπαιξαν ρόλο στην εξέλιξη των επιχειρήσεων και του πραξικοπήματος και της εισβολής των Τούρκων;

Θ. Κοιτάξτε να δείτε. Αφ’ ης στιγμής αρχίσουνε οι επιχειρήσεις, δε νομίζω ότι πρέπει να πω, θα μπορούσαν να παίξουν κάποιο ρόλο. Πρέπει να έπαιξαν και αυτοί ρόλο. Αλλά αφ’ ης στιγμής άρχισαν οι επιχειρήσεις δε νομίζω πλέον ότι μπορούσανε … εξάλλου δεν κράτησαν πολλές μέρες.

-. Έχουμε εμπλοκή αξιωματικών του πολεμικού ναυτικού στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου.

Θ. Δυστυχώς.

-. Και έχουμε και γεγονότα τα οποία δεν περιορίσθηκαν σε συμπλοκές ή σε ενέργειες που έγιναν με βάση την σχεδίαση του πραξικοπήματος. Αλλά έχουμε ληστείες σπιτιών και πράγματα που άπτονται της ηθικής και έχουνε γραφτεί σε πόρισμα. Πως το εξηγείτε αυτό εσείς; Για στελέχη του πολεμικού ναυτικού που επαιρόμαστε ότι είναι κάτι το ιδιαίτερο.

Θ. Εάν έγιναν αυτά όπως μου τα λες, Αντώνη, είναι ντροπή, ντροπή. Ντροπή που λέμε ότι ήμαστε αξιωματικοί. Αν έγιναν, δεν τα ξέρω. Δεν έχω διαβάσει την ανάκριση, δεν ξέρω εάν γίνανε βέβαια, δεν ξέρω τίποτα απ’ όλα αυτά.

-. Γυρνάμε {πίσω} και πέστε μου τώρα για το Σούλη, για την υπόθεση των ταχέων σκαφών. Και τι έγινε εκείνα τα χρόνια ακριβώς και με ποιους μέσα στη διοίκηση ταχέων σκαφών, όπου υπηρετούσατε αν δεν κάνω λάθος;

Θ. Όχι, ήμουνα το κύριο πρόσωπο της κίνησης γιατί ήμουνα στις επιχειρήσεις του Γ.Ε.Ν.. Ήμουνα ο άνθρωπος ο μυημένος που ήμουνα στις επιχειρήσεις του Γ.Ε.Ν. και ήμουνα ο μοναδικός, δεν υπήρχε άλλος την εποχή εκείνη.

-. Ποια χρονιά;

Θ. Ήτανε το 1971; Δεν θυμάμαι τώρα ποια χρονιά, πρέπει να το δω, το ’71; Πρέπει να ήτανε το ’71, ήμουνα επιχειρήσεις του Γ.Ε.Ν. Και υπήρξε μια σκέψη, θα γινόταν μια άσκηση των ταχέων σκαφών στην οποία θα πήγαινε και ο Παπαδόπουλος.

-. Και ποιοι άλλοι;

Θ. Μαζί με τον Παπαδόπουλο; Νομίζω ότι όλη η ηγεσία, όλη η τότε ηγεσία της χούντας θα πήγαινε.

-. Η στρατιωτική ηγεσία θα πήγαινε;

Θ. Δεν θυμάμαι. Έχω σημειώσεις, επειδή πρώτη φορά μου το επαναφέρετε στη μνήμη, πρέπει να τα δω. Ήμουνα λοιπόν στις επιχειρήσεις του Γ.Ε.Ν. και είχανε αποφασίσει.., ήτανε μια ιδέα να μπει στην τορπιλάκατο ‘ΑΣΤΡΑΠΗ’, στην οποία νομίζω ότι ήτανε κυβερνήτης ο Γιάννης ο Λαφογιάννης και να συλλαμβάνετο ο Παπαδόπουλος.

-. Ποιανών ιδέα, γυρνάμε, θέλω λεπτομέρειες, ποιανών ιδέα ήτανε και ποιοι το συζητήσατε και ποιοι το αποφασίσατε και τι κάνατε;

Θ. Δεν θυμάμαι με ακρίβεια να σας πω, δεν θέλω να τροποποιηθούν τα πράγματα, εγώ σας λέω ότι ήμουνα στις επιχειρήσεις του Γ.Ε.Ν., ήμουνα απόλυτα ενήμερος, ήμουνα σε συνεχές τηλεφώνημα, σε μια τηλεφωνική επικοινωνία με όλους …

-. Με ποιους όλους;

Θ. Με τους συμμετέχοντες τότε, τον Σούλη (…), νομίζω ότι ήτανε διοικητής ο κύριος….. Δεν τα θυμάμαι πολύ καλά. Θυμάμαι ότι με τον Δεμέστιχα είχα επικοινωνία, νομίζω θα πήγαινε και ο ‘ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ ΄ή ο ΠΥΡΠΟΛΙΤΉΣ’ και δεν ξέρω τι συνέβη, πρέπει να το διαβάσω.

-. Αυτοί γιατί θα παρακολουθούσαν την άσκηση; Ποια άσκηση;

Θ. Μια άσκηση τύπου ‘ΑΣΤΡΑΠΗ’, έτσι τη λέμε την άσκηση. Ήτανε εκεί για πρώτη φορά που βλέπανε αυτοί τα γρήγορα πλοία, τα καινούργια πλοία του ναυτικού. Και ήτανε ένα σόου ας πούμε, θα γινότανε ένα σόου, μια επίδειξη στη στρατιωτική και πολιτική ηγεσία του τόπου τότε. Όπως γίνεται και τώρα καμία φορά, σπάνια βέβαια αλλά γίνεται.

-. Εσείς λοιπόν ήσασταν τμηματάρχης επιχειρήσεων …

Θ. Ήμουνα τμηματάρχης επιχειρήσεων του Γ.Ε.Ν..

-. Και ήσασταν σε επαφή με τον διοικητή ταχέων σκαφών τον …

Θ. Θυμάμαι πολλούς, πρέπει να δω τις σημειώσεις μου τώρα, έχουν περάσει χρόνια τώρα.

-. Και ποιος ήτανε ο σκοπός;

Θ. Σκοπός ήτανε να έμπαινε στην ‘ΑΣΤΡΑΠΗ’ να έφευγε και να συνελαμβάνετο ο Παπαδόπουλος.

-. Εννοείτε στην άσκηση ‘ΑΣΤΡΑΠΗ’ να επέβαινε ενός πολεμικού πλοίου …

Θ. Του συγκεκριμένου του Λαφογιάννη, ενός πλοίου που θα κυβερνούσε ο Λαφογιάννης, μιας τορπιλακάτου που λεγότανε ‘ΑΣΤΡΑΠΗ’[4]. Και το οποίο ήταν και το πιο γρήγορο απ’ όλα, το ταχύτερο, το οποίο αν δεν κάνω λάθος, πήγαινε 50 μίλια την ώρα. Και δεν έγιναν τα πράγματα έτσι. Ο Παπαδόπουλος μπήκε σε ένα άλλο πλοίο του ναυτικού, ή τον ‘Πολεμιστή’ ή τον ‘Πυρπολητή’, δεν θυμάμαι ποιο και αποβιβάστηκε στο Φάληρο.

-. Εκτός από τις τηλεφωνικές επαφές, είχατε συγκεντρωθεί πουθενά;

Θ. Οπωσδήποτε θα είχαμε. Εγώ θυμάμαι συγκεντρώσεις στα σπίτια, πήγαινα κάθε μέρα σε συγκεντρώσεις.

-. Για αυτό το θέμα λέμε, για την υπόθεση …

Θ. Οπωσδήποτε θα γίνανε και πολλές συγκεντρώσεις, δεν τις θυμάμαι τώρα μια – μια βεβαίως. Θα γίνανε πολλές. Αλλά δεν μπορώ να τις ξεχωρίσω στη μνήμη μου τώρα. Αλλά μπορώ να σας πω ποιες συγκεντρώσεις γινόντουσαν και που γινόντουσαν.

-. Ο Σούλης ή οποιαδήποτε άλλος από τους αξιωματικούς αυτής της ιδιαίτερης κίνησης, είχε καμία επίπτωση στη συνέχεια;

Θ. Δεν θυμάμαι, δεν μπορώ να απαντήσω, όχι.

-. Κύριε ναύαρχε ο Σούλης πήρε μια ποινή και στη συνέχεια αποστρατεύτηκε. Εκείνα τα χρόνια.

Θ. Δεν θυμάμαι.

-. Είχε να κάνει η ποινή και η αποστρατεία του με την υπόθεση αυτή;[5]

Θ. Δεν θυμάμαι. Έχουν περάσει πολλά χρόνια για να απαντώ σε τέτοια ερωτήματα χωρίς προειδοποίηση, να έχω δει δηλαδή σημειώσεις μου, το αρχείο μου.

-. Είχατε εσείς ενημερώσει ή μυήσει τον Μαγιάτη και σε τι κίνηση;

Θ. Κοιτάξτε ο Μαγιάτης οπωσδήποτε διέκειτο ευμενώς {σε αντιδικτατορικές κινήσεις} και ήταν αντιχουντικός αξιωματικός. Εγώ στην αρχή τον Μαγιάτη τον γνώρισα όταν, για λόγους ενός ατυχήματος που είχε ο Ροζής στο (…), δηλαδή είχε πιει και χτύπησε κάτι πολίτες, τότε υπέδειξε ο Γερακίνης ο ναυτικός ακόλουθος τον άμεσο επαναπατρισμό του. Και τότε το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού με έστειλε εσπευσμένα στη Γαλλία να παραλάβω την πυραυλάκατο. Όπου εκεί γνώρισα τον Μαγιάτη, ο οποίος ήτανε αξιωματικός στην πυραυλάκατο. Κατάλαβα ότι ήταν ένας χαρακτήρας λίγο ιδιόμορφος, αλλά είχε πολλά χαρίσματα …

-. Εννοείτε εκρηκτικός;

Θ. Εκρηκτικός ναι, εκρηκτικός. Αλλά είχε πάρα πολλά χαρίσματα και μεγάλες ικανότητες. Θα μπορούσα να πω ότι ήταν ένας άνθρωπος, που μου τον παρέδωσαν σαν όχι καλό αξιωματικό, εγώ διαπίστωσα ότι ήταν ένας εξαίρετος αξιωματικός, ένας πάρα πολύ καλός χαρακτήρας, αλλά όμως ήταν λίγο οξύθυμος, όπως είπατε εκρηκτικός. Αλλά εγώ τον εξετίμησα και οπωσδήποτε ναι, του ξανοίχτηκα. Του ανοίχτηκα και του μίλησα και δεν το μετάνιωσα ποτέ, γιατί και αυτός ποτέ δεν με πρόδωσε.

-. Είχατε μυήσει και άλλους αξιωματικούς τότε; Στο κίνημα ή σε κινήσεις αντιχουντικές;

Θ. Στον Μαγιάτη είχα μιλήσει πολύ πριν το κίνημα, πριν εκδηλωθεί το κίνημα του ναυτικού. Στον Δημητριάδη μίλησα δυο μήνες πριν, περίπου δυο τρεις μήνες πριν. Νομίζω στον Παλούμπη είχα μιλήσει πάλι δυο τρεις μήνες πριν και, όχι δεν είχα αναλάβει άλλες μυήσεις εγώ. Είχα μιλήσει όμως σε πολλούς μικρούς αξιωματικούς όπως τον Βουλγαράκη[6]. Τους είχα αφήσει να καταλάβουνε, δηλαδή σε αυτούς που νόμιζα, που εκτιμούσα ότι δεν θα με προδώσουνε, ότι και αν καταλάβουνε κάτι από αυτά που τους έλεγα και νομίζω ότι ήτανε όπως ο Μαγιάτης και ο Βουλγαράκης, ήτανε πάρα πολύ έξυπνοι και είχανε καταλάβει και ποτέ δεν με πρόδωσαν.

-. Στη σχολή δοκίμων κύριε ναύαρχε μπήκατε με το σπαθί σας ή χρησιμοποιήσατε και μέσον; Και γενικά πέστε μου προδικτατορικά την κοινωνική σύνθεση και προέλευση και το οικονομικό status των οικογενειών των αξιωματικών του ναυτικού.

Θ. Θα σας απαντήσω από το πρώτο σας ερώτημα, πως μπήκα στη σχολή δοκίμων καταρχήν. Νομίζω ότι ήμουνα ένας από τους καλύτερους μαθητές του νομού Αττικής. Και αυτό θα το πω …

-. Στην έκθεση τι παίρνατε κύριε ναύαρχε;

Θ. 20. Δεν πήρα ποτέ κάτω από 19 και 5 ενδέκατα. Νομίζω ότι ήμουνα ένας από τους καλύτερους μαθητές του νομού Αττικής. Και αυτό το λέω όχι για τίποτε άλλο, αλλά επειδή ήμουνα ένας από τους υποψήφιους, που τότε το υπουργείο παιδείας έδινε βραβεία.

-. Πότε μπήκατε κύριε Θεοφιλόπουλε;

Θ. Το 1954. Και δεν μπήκα με το πρώτο. Στο πρώτο δε μάθημα όταν έδινα στη σχολή δοκίμων, πήρα τη βάση. Διαβάζανε τότε τα μαθήματα.[7]

-. Η προέλευση της οικογένειας ποια είναι;

Θ. Μισό λεπτό, μισό λεπτό, παίζει ρόλο. Και σηκώθηκα παρουσία όλων, διαβάζανε, αποσφραγίζανε τις κόλες και μας λέγανε τον βαθμό. Το πρώτο μάθημα που ήτανε ο λογισμός, μου ανήγγειλαν παρουσία όλων ότι πήρα 80, δηλαδή τη βάση. Και τότε σηκώθηκα απάνω και είπα στο τέλος, δεν μπορεί να έχω πάρει 80 και μου είπε ο διοικητής ο Νικητιάδης τότε, δηλαδή τι περίμενες; Του είπα, 160 άριστα. Και θυμάμαι πόσο έξαλλος είχε γίνει ο καθηγητής, ο Βαρόπουλος ο οποίος ήτανε καθηγητής του πανεπιστήμιου που έκανε τις εξετάσεις, ο οποίος άρχισε και μου δείχνανε μπροστά σε όλους την κόλα μου. Μου λέει, αυτή είναι η κόλα σας; Του λέω, ναι. Και μου λένε, πήρατε 80. Μα, λέω εγώ, έχω και άλλη κόλα. Ψάχνανε λοιπόν επί δυο -τρεις ώρες παρουσία όλων και βρήκανε την άλλη μου κόλα η οποία είχε βαθμολογηθεί σε έναν ονόματι Κουβάθρο, ο οποίος τώρα νομίζω ότι είναι αντιδήμαρχος στον Πειραιά. Και ο οποίος είχε πάρει, τελικά εγώ πήρα 155.

-. Δεν περάσατε όμως την πρώτη χρονιά;

Θ. Όχι, λέω όταν πέρασα, όταν πέρασα. Τη πρώτη χρονιά κόπηκα στο τελευταίο μάθημα και εντάξει είναι λίγο ντροπή, γεωγραφία.

-. Άρα το μέσον έπαιζε ρόλο. Εσείς δεν μπήκατε με μέσον. Αλλά το μέσον έπαιζε ρόλο.

Θ. Έχω ένα ερώτημα και ίσως πρέπει να το βρει κάποιος Αντώνη, εάν τηρουμένων ορισμένων αναλογιών στις στρατιωτικές σχολές, μπαίνουν, πρέπει να μπαίνουν άνθρωποι, που θέλουν να γίνουν αξιωματικοί. Και όχι άνθρωποι οι οποίοι {εισάγονται μόνον} επειδή γράψανε καλά μαθηματικά, ενώ θέλανε να γίνουνε βιολόγοι ή γιατροί παραδείγματος χάριν, από τύχη το σύστημα τους έριξε στην στρατιωτική σχολή.

-. Εννοείτε για το σύστημα το σημερινό εισαγωγής στις σχολές;

Θ. Νομίζω δηλαδή ότι, πρέπει να εξετασθεί λίγο διαφορετικά. Θα μπορούσε να βρεθεί ένας τρόπος να είναι αντικειμενικές οι εξετάσεις στις στρατιωτικές σχολές μόνον από αυτούς, που επιθυμούν να γίνουν στρατιωτικοί.

-. Γιατί βλέπετε ιδιαίτερο ρόλο στους στρατιωτικούς κύριε ναύαρχε, γιατί; Γιατί οι τσαγκάρηδες να μην έχουν, δεν αξίζουν σημαντικό ρόλο στην κοινωνία; Και να έχουνε οι αξιωματικοί;

Θ. Εγώ δεν είπα να μην έχουνε οι τσαγκάρηδες και να έχουνε οι αξιωματικοί, εγώ απλώς μιλάω για μια κοινωνική ομάδα, η οποία δεν είπα ότι είναι μικρή, η οποία έχει ένα ρόλο, παίζουν έναν ρόλο σε πράγματα της χώρας, έχουν την ασφάλεια της χώρας. Ο τσαγκάρης έχει ένα ρόλο, να περπατάνε να έχουνε σόλες, τακούνια, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Όσον αφορά το ερώτημα, προδικτατορικά πιο ήταν το Status το κοινωνικό, το οικογενειακό Status των αξιωματικών που μπαίνανε, θα μπορούσα να σας πω ότι προδικτατορικά ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των εισερχόμενων στη σχολή ναυτικών δοκίμων, ήτανε παιδιά αξιωματικών του ναυτικού. Ένα άλλο σημαντικό ποσοστό ήτανε παιδιά οικογενειών των μεγαλουπόλεων της Ελλάδος. Και ένα ποσοστό παιδιά που μπαίνανε, φτωχά παιδιά, που μπαίνανε με την αξία τους. Φτωχά, ασήμαντης οικογένειας, τα οποία μπαίνανε με την αξία τους.

-. Το δικό σας πιο ήτανε;

Θ. Το δικό μου ήτανε, ήμουνα από μια οικογένεια η οποία δεν είχε σχέση με τις ένοπλες δυνάμεις. Ο πατέρας μου ήτανε υπάλληλος του υπουργείου, τότε πρόνοιας, πως λεγότανε δεν ξέρω. Όχι, όχι μεγάλου βαθμού, δεν είχε μεγάλη θέση και η οικογενειακή μου κατάσταση, μπορώ να πω μια άγνωστη, ασήμαντη, μέτρια οικογένεια. Που ήτανε στον Μελιγαλά της Μεσσηνίας. Από το Μελιγαλά της Μεσσηνίας φύγαμε πολύ μικροί, εγώ έφυγα μηνών. Μετά σταθήκαμε στην Αθήνα και μετά λόγω ασθένειας της μητέρας μου, η οποία είχε φυματίωση, ανεβήκαμε και νοικιάσαμε σπίτι, ποτέ δεν είχαμε και δικό μας σπίτι, στο Μαρούσι, όπου και εκεί εγώ μπορώ να πω ότι μεγάλωσα. Αυτή είναι η οικογενειακή μου κατάσταση.

-. Υπήρχαν διακρίσεις στους ναυτικούς δόκιμους και μετά στους αξιωματικούς; Προδικτατορικά ανάλογα με την οικονομική επιφάνεια και την γεωγραφική- κοινωνική προέλευση;

Θ. Κοιτάξτε όλα αυτά ξεκινούσαν… Υπήρχε στεναχώρια, και μένα όταν βγήκα σημαιοφόρος με στείλανε ναυτικό διοικητή στη Σαντορίνη. Αν είχα, δηλαδή αν γνώριζα κάποιον δεν θα πήγαινα εκεί πέρα οπωσδήποτε. Ένας άσχετος άνθρωπος {ήμουνα} που δεν ήξερε τι θα πει ναυτικό, τίποτα. Με το που βγήκα από τη σχολή δοκίμων, πήγα στη Σαντορίνη ναυτικός διοικητής και έμεινα τρεις- τέσσερις μήνες. Αυτό δεν λέει τίποτα όμως, γιατί ξέρετε στο ναυτικό τελικά σταδιοδρομούσανε οι σωστοί. Αυτοί που κατέβαλλαν προσπάθεια. Αλλά δεν απάντησα κατά την διάρκεια της δικτατορίας ποιοι μπαίνανε. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, τα πρώτα χρόνια δεν θα μπαίνουν πολλοί. Το μεγάλο, σημαντικό ποσοστό ήτανε παιδιά αξιωματικών της χούντας. Και βέβαια μην ξεχνάτε ότι το 1967 μπήκανε δώδεκα αν δεν κάνω λάθος και οι δώδεκα ήτανε παιδιά ανθρώπων που είχανε μεγάλες θέσεις στη χούντα.[8]

-. Εννοείτε αξιωματικών του στρατού ξηράς;

Θ. Αξιωματικών του στρατού ξηράς, ναι.

-. Ο στρατός ξηράς δεν περιφρονούσε ή περιφρονούσε το ναυτικό πριν τη δικτατορία και στη δικτατορία;

Θ. Δεν το περιφρονούσε, νομίζω ότι δεν το περιφρονούσε. Απλώς νομίζω ότι έβλεπαν ότι είναι άνθρωποι -αξιωματικοί μιας διαφορετικής κοινωνικής τάξεως και μπορώ να πω ότι τους ζηλεύανε. Κατά κάποιο τρόπο λέγανε αυτά τα πράγματα, όχι. Υπήρχανε φιλίες, υπήρχανε δεσμοί και μην ξεχνάμε ότι τώρα στις ένοπλες δυνάμεις, τα τρία όπλα δεν είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους, θα το ξέρανε και οι στρατιωτικοί.

-. Οι αξιωματικοί του ναυτικού, την εποχή που ήσαστε μικρός αξιωματικός, πως αντιμετώπιζαν τους υπαξιωματικούς του ναυτικού;

Θ. Κατ’ αρχήν οι αξιωματικοί του ναυτικού, όταν ήμουνα εγώ μικρός αξιωματικός, ήτανε πολύ λίγοι (οι απόφοιτοι της σχολής ναυτικών δοκίμων). Πολύ λίγοι. Δηλαδή θα μπορούσα να πω ότι δεν φτάνανε, ούτε να επανδρώσουν τα πλοία. Τις υπηρεσίες ξηράς δεν μπορούσανε { να επανδρώσουν}. Επομένως στα πλοία μέσα υπηρετούσε ελάχιστος αριθμός αξιωματικών απόφοιτων της σχολής δοκίμων και ένας μεγάλος αριθμός υπαξιωματικών απόφοιτων της σχολής Ναυτοπαίδων. Ληφθεί δε υπόψη ότι τότε η σχολή Ναυτοπαίδων έβγαζε παιδιά τα οποία είναι ζήτημα αν είχανε τελειώσει το δημοτικό. Υπήρχε λοιπόν μια διαφορά, όχι στον τρόπο συμπεριφοράς, ο τρόπος συμπεριφοράς δεν μπορούσε να ήτανε διαφορετικός, όταν με έναν αξιωματικό ελέγχεις ένα ολόκληρο πλοίο ή με έναν αξιωματικό στο Ναύσταθμο (…) με πέντε χιλιάδες υπαλλήλους. Και τεχνίτες. Αναγκαστικά λοιπόν έπρεπε να είσαι πολύ αυστηρός, ήτανε και η νοοτροπία να είσαι αυστηρός. Δεν νομίζω ότι υπήρξανε στο ναυτικό συμπεριφορές … Υπήρξανε βέβαια κακές συμπεριφορές αξιωματικών προς υπαξιωματικούς, αλλά νομίζω ότι και τώρα θα υπάρχουν.

-. Μεταδικτατορικά υπήρχε, μεταπολιτευτικά υπήρχε κίνδυνος ενός νέου πραξικοπήματος τα πρώτα χρόνια;

Θ. Εγώ νομίζω υπήρξε, τους πρώτους μήνες πρέπει να υπήρξε. Γι’ αυτό ακριβώς στο ναυτικό -τουλάχιστον εγώ προσωπικά- ασχολούμεθα παρά πολύ με τη φύλαξη του Καραμανλή. Με τον έλεγχο των δημόσιων οδών, εγώ δεν θυμάμαι στη ζωή μου ως μικρός αξιωματικός αλλά και ανώτερος στο κίνημα, στη δικτατορία, να έχω κάνει ποτέ διακοπές. Και θυμάμαι ότι και μετά την πτώση της δικτατορίας που ήμουνα αντιπλοίαρχος, όλο μου το καλοκαίρι, και το επόμενο καλοκαίρι, δηλαδή το 1975, εμείς ήμαστε, περιπολούσαμε δίπλα από τις εθνικές οδούς. Για να δούμε, να μην περάσουνε τανκς, να μην γίνει κάτι, να ελέγχονται οι δρόμοι.

-. Πως περιπολούσατε δηλαδή;

Θ. Ήμαστε στα σημεία εκείνα που βλέπαμε τον εθνικό δρόμο, που μπορούσαμε με το μάτι να βλέπουμε τον εθνικό δρόμο από τη θάλασσα. Και στα πλοία είχαμε τα πυροβόλα έτοιμα να κόψουμε την διέλευση αυτή, να την κόψουμε.

-. Σε ποια σημεία δηλαδή, πού γινότανε αυτό;

Θ. Έχουν γίνει. Που είχα πάει εγώ, που πήγαιναν άλλοι δεν ξέρω, εγώ που είχα πάει. Είχα πάει στο ύψος της Κινέττας και έχω κάνει μήνες εκεί πέρα, μήνες έχω κάνει, καθόμουνα στο ύψος της… στο εμπορικό στο…. σε πιο σημείο του εμπορικού να θυμηθώ τώρα. Κατέβαινε ο εθνικός δρόμος, φαίνεται εκεί κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο, στα Καμένα Βούρλα, αλλά νομίζω λίγο πιο κάτω από τον Άγιο Κωνσταντίνο.

-. Στο μεγάλο Πεύκο στον Κόλπο Μεγάρων πηγαίνατε;

Θ. Μήνες ατελείωτους.

-. Για να κάνετε τι;

Θ. Να ελέγχουμε την κατάσταση.

-. Ποια κατάσταση;

Θ. Μήπως τυχόν γίνει κάτι στο στρατό.

-. Τι υπήρχε στο μεγάλο Πεύκο και έπρεπε εσείς να πάτε με το αντιτορπιλικό;

Θ. Στο μεγάλο Πεύκο υπήρχε αυτό που υπάρχει και τώρα.

-. Δηλαδή;

Θ. Νομίζω ότι υπάρχουνε οι πεζοναύτες, οι πεζοναύτες δηλαδή οι καταδρομείς, ποιοι, οι καταδρομείς νομίζω ότι είναι εκεί. Και επίσης κοιτάγαμε πιο κάτω που είναι τα ελικόπτερα, τι υπάρχει. Αυτά ελέγχονταν. Ελέγχονταν από όλα τα σημεία των εθνικών οδών. Γύρω από την εθνική. Και εκεί που υπήρχανε μεγάλες στρατιωτικές μονάδες, υπήρχανε πλοία του πολεμικού ναυτικού για πολλούς μήνες.[9]

-. Κύριε ναύαρχε παλιά, δεν ξέρω και τώρα, στη σχολή των δοκίμων αποκαλούσαν ΄΄πολίτη΄΄ κάποιον για κάποιους λόγους. Σας θυμίζει τίποτα αυτή η έκφραση;

Θ. Έχω την εντύπωση ότι μιλούσαν για ΄΄πολίτες΄΄ όπως λέμε τώρα ιδιώτες. Αυτός δεν είναι στρατιωτικός, είναι ιδιώτης. Νομίζω ότι αυτή είναι καλή έννοια.

-. Γιατί λέγαν ΄΄πολίτη΄΄ τον δόκιμο που ήτανε χαλαρός γενικά;

Θ. Α όχι, δεν το θυμάμαι αυτό, όχι, δε θυμάμαι να λέγανε, τουλάχιστον δεν το έλεγα εγώ. Να σας πω για τον Λεωνίδα τώρα.

-. Για τον Βασιλικόπουλο τον Λεωνίδα.

Θ. 17 Νοέμβριου 1973 ο Λεωνίδας, εγώ …

-. Εννοείτε ο Βασιλικόπουλος;

Θ. Ναι. Κάναμε πολύ παρέα παλιά με τον Βασιλικόπουλο, τώρα έχουμε λίγο χαθεί, αλλά κάναμε πολύ παρέα. Νομίζω ότι με αγαπάει και εγώ τον εκτιμώ ιδιαίτερα. Και τον εκτιμώ ιδιαίτερα γιατί κάναμε παρέα από τότε που ήμασταν μαζί, στο πρώτο καράβι που τοποθετήθηκα το ‘ΔΟΞΑ’, ήτανε αξιωματικός, ο αντιπλοίαρχος Βασιλικόπουλος.

-. Το ’59;

Θ. Το ’59.

-. Τι έγινε 17 Νοέμβρη το ’73;

Θ. Τώρα μιλάμε για το ’73. Είχαμε λοιπόν διατηρήσει μια φιλία, τρώγαμε μαζί, παρέα και τα λοιπά και κάποια στιγμή ακούμε ότι κάτι έγινε. Και τότε ο Λεωνίδας λέει, σηκώνεται και λέει, φεύγω Γιάννη, μου λέει, πάω στα βουνά λέει  εγώ φυλακή πάλι δεν αντέχω και εξαφανίζεται. Εξαφανίζεται.

-. Τον είχανε πιάσει τρεις φορές.[10]

Θ. Ναι. Εξαφανίσθηκε ο Λεωνίδας Τον είχανε σακατέψει στο ξύλο. Κλείστο..

-. Όχι, γιατί να το κλείσω. Αυτά πρέπει να γράφονται. Κύριε ναύαρχε όταν ήσασταν στο Γ.Ε.Ν. τμηματάρχης επιχειρήσεων και ήδη έχει αρχίσει και οργανώνεται το κίνημα, κάπου εκεί, γύρω στο ’70 με ’72. Πως χρησιμοποιούσατε αυτήν σας τη θέση για θέματα της οργάνωσης; Στο κίνημα.

Θ. Καταρχήν είχα τότε τα δίκτυα επικοινωνίας, μετά τα τηλέφωνα τα εύκολα, που ήταν δύσκολα την εποχή εκείνη. Ήτανε τα ραδιοτηλέφωνα, να μιλάω με ανθρώπους που είναι στα καράβια και ταξιδεύουνε. Και αυτά με τον πολύγραφο. Έβγαζα ανακοινώσεις, τον όρκο, τον όρκο τον έβγαλα με τον τότε αντιπλοίαρχο ….. Και χάρη στον πολύγραφο της Γενικής Γραμματείας του Γ.Ε.Ν. και τις μεμβράνες, το γράψαμε σε μεμβράνη …

-. Ποιος το δαχτυλογράφησε;

Θ. Δεν θυμάμαι ποιος, αλλά είχε συμμετοχή στην δαχτυλογράφηση και ο τότε πλωτάρχης ή υποπλοίαρχος οικονομικός που λεγότανε …ξεχνάω τώρα το όνομα του.

-. Είχε συλληφθεί μετά για το κίνημα;

Θ. Όχι. Δεν συνελήφθη.

-. Είναι γνωστό το όνομα του ότι είναι μυημένος στο κίνημα;

Θ. Ναι είναι γνωστό. Όχι δεν ξέρω αν ήτανε γνωστό, ήτανε οικονομικός, λεγότανε, ρώτησε τον Νίκο τον Παππά θα τον θυμάται γιατί τον είχαμε βάλει και κράταγε και τσίλιες, τον είχαμε βάλει και κράταγε τσίλιες απ’ έξω.

-. Ο Παππάς τι ήταν τότε, πού ήτανε τοποθετημένος;

Θ. Δεν ξέρω που ήτανε τοποθετημένος αλλά ο Παππάς ήτανε με μένα, τα βγάλαμε στον πολύγραφο.

-. Στον πολύγραφο του Γ.Ε.Ν. κύριε ναύαρχε βγάζατε το υλικό του κινήματος;

Θ. Ναι, στη Γενική Γραμματεία βγάλαμε τον όρκο. Στη Γενική Γραμματεία του Γ.Ε.Ν.. Ρωτήστε τον Παππά που θα έχει και αντίγραφο, είναι υποχρεωμένος.

-. Και τι άλλα κάνατε;

Θ. Αυτά, δεν κάναμε λογικές πράξεις.

-. Για τον Παππά κάτι θέλατε να αναφέρετε; Για εκείνα τα χρόνια.

Θ. Ε τίποτα. Τον γνώρισα εγώ τον Παππά, τον γνώρισα σαν… ότι συμμετείχε στο κίνημα του ναυτικού, λίγο αργότερα, δηλαδή δεν τον γνώρισα το ’67, τον γνώρισα λίγο αργότερα το…, πιο έτος ήταν δεν ξέρω, δεν θυμάμαι τώρα πότε τον γνώρισα.

[1] Αποδέχεται ο Θεοφιλόπουλος την ύπαρξη ΄΄εσωτερικού κινδύνου΄΄ στην Ελλάδα που ήταν κύρια αποστολή των ΕΔ να αντιμετωπίσουν. Και αυτός ο ΄΄κίνδυνος΄΄ ήταν ο Κομμουνισμός και το ΚΚΕ. Με αυτή τη λογική λειτούργησε ο μηχανισμός προπαγάνδας, εκπαίδευσης, επιλογών προσωπικού, διώξεων κ.ο.κ. για δεκαετίες στη χώρα. Η δικτατορία, η εισβολή ξένης δύναμης και η κατοχή μέρους της Κύπρου ως αποτέλεσμα στην ουσία αυτής της λογικής, δεν έχουν ακόμα ανατρέψει τις πεποιθήσεις στελεχών όπως ο Θεοφιλόπουλος.

[2] Προφανώς ήτανε ο Ανδρουτσόπουλος.

[3] Ο Θεοφιλόπουλος ξεπερνά και δεν αναφέρεται και στην τρομοκρατία, τα βασανιστήρια και την ανεξέλεγκτη από άλλους τακτική της ΕΣΑ, ως όπλο πρόσθετο στα χέρια του φικτάτορα Ιωαννίδη.

[4] Είναι απλή σύμπτωση που η ονομασία της άσκησης και της τορπιλακάτου είναι η ίδια.

[5] Ο Σούλης τιμωρήθηκε πειθαρχικά και αποστρατεύθηκε για αυτήν τη σχεδίαση. Όπως και η αποστρατεία του τότε αρχηγού του στόλου υποναυάρχου Μόραλη καταγράφεται ότι οφειλόταν στην ίδια υπόθεση (Βλ. και συνέντευξη Μόραλη και Δημητριάδη για το ίδιο θέμα).

[6] Ο Βουλγαράκης είναι εκείνος που στο εκπαιδευτικό καλοκαιρινό ταξίδι των δοκίμων το 1969 ως αρχηγός των δοκίμων αφαιρεί όλες τις αφίσες που είχαν βάλει οι ευέλπιδες που συμμετείχαν του ταξιδιού.

[7] Μετά τις εξετάσεις σε κάθε μάθημα στις εισαγωγικές, οι βαθμοί αναγγέλλονταν παρουσία όλων των υποψηφίων, και γι’ αυτό λέει ο Θεοφιλόπουλος πως ΄΄διαβάζονταν τότε τα μαθήματα΄΄.

[8] Η πραγματικότητα δεν είναι αυτή.  Βλέπε διατριβή Οι Έλληνες Στρατιωτικοί υπό αυταρχικά καθεστώτα  όπου  στον Πίνακα 5 καταγράφονται τα επαγγέλματα όλων των εισελθόντων στη ΣΝΔ που υπηρετούσαν στις 20-4-1967 και των χρόνων 1967-1974. Προκύπτει πως από την τάξη εισόδου το 1967 με αρχηγό τον Ηλία Λαδά, στην οποία αναφέρεται ο Θεοφιλόπουλος, ήταν λίγοι που ο πατέρας τους ήταν αξιωματικός του στρατού. Έχει όμως μείνει η εντύπωση πως οι πρωτεργάτες της χούντας και άλλοι οπαδοί της φρόντισαν να βάλουν τα παιδιά τους στη ΣΝΔ. Τρεις είχαν τέτοια σχέση και αυτοί ήταν οι Λαδάς, Ντερτιλής και Πατίλης.

[9] Ο Θεοφιλόπουλος περιγράφει τα προληπτικά μέτρα που παίρνονταν τον πρώτο καιρό μετά τη μεταπολίτευση για ενδεχόμενο νέο πραξικόπημα. Τα πλοία που μνημονεύει ήλεγχαν από την θάλασσα τμήματα της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης-Αθηνών-Κορίνθου αλλά και τα στρατόπεδα στο Μεγάλο Πεύκο απ’ όπου θα πλησίαζαν προς την Αθήνα θωρακισμένα ή δυνάμεις άλλες για την υλοποίηση ενός τέτοιου πραξικοπήματος. Το ναυτικό ελεγχόμενο από τους επανελθόντες του ΄΄κινήματος΄΄ εθεωρείτο το πλέον νομιμόφρον όπλο και ήταν εύκολο να υλοποιούνται οι αποστολές αυτές με τα πλοία.

[10] Ο Βασιλικόπουλος είχε αποστρατευτεί πριν την 21η Απριλίου 1967. Βλ τη συνέντευξή του σχετικά.

Advertisements

Ετικέτες: , ,

Ένα Σχόλιο to “Ο Επίτιμος Αρχηγός του Στόλου Ι. Θεοφιλόπουλος μιλάει για το Κίνημα και άλλα πολλά”

  1. Ο Επίτιμος Αρχηγός του Στόλου Ι. Θεοφιλόπουλος μιλάει για το Κίνημα και άλλα πολλά « ΑΒΕΡΩΦ Says:

    […] αναδημοσίευση από το ιστολόγιο του Αντώνη Κακαρά […]

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: