Παρατηρήσεις στη συνέντευξη Παπαγεωργόπουλου του Λοχαγού του ΑΣΠΙΔΑ.

ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟ (Π.)
Οι ακόλουθες παρατηρήσεις δεν εμφανίζονται στο κείμενο που αναρτήθηκε χθες με τη συνέντευξη/συζήτηση με τον Αντιστράτηγο Τάκη Παπαγεωργόπουλο, από λάθος/άγνοια του γράφοντος. Κρίθηκε σκόπιμο να παρουσιαστούν εδώ καίτοι αποτελούν οι ουσιαστικές απ’ αυτές προσωπικές εκτιμήσεις. Μακάρι να γίνεται ταύτιση με τα αντίστοιχα σημεία του κυρίως κειμένου.
Για τις ΄΄πελατειακές΄΄ σχέσεις ΄΄προστασίας΄΄ πολιτικών και στρατιωτικών βλέπε ΘΑΝΟΥ ΒΕΡΕΜΗ, Οι Επεμβάσεις του Στρατού στην Ελληνική Πολιτική 1916-1936, Οδυσσέας, Αθήνα 1983(κυρίως στη σ.85) και του ίδιου στο Ο Στρατός στην Ελληνική Πολιτική, Κούριερ Εκδοτική, Αθήνα 2000 σ.151
Προφανώς ο Π. ως 1600 εννοεί τους συμμετέχοντες στην κίνηση (του 1961) και όχι τους αποστρατευθέντες στρατηγούς. Εξ άλλου ο Αντιστράτηγος ε.α. Αλέκος Ζαρκάδας, μία τάξη διαφορά με τον Π. περιγράφοντας την υπόθεση αυτή, αναφέρει μόνον πως υπήρχε σχεδίαση υπό τον Γρίβα για πραξικόπημα, που δεν εκδηλώθηκε καθόλου, αποκαλύφθηκε και μετατέθηκαν πολλοί την ίδια ημέρα. Επιβεβαιώνει πως και ο Μπουλούκος ήταν αναμειγμένος και τονίζει πως αυτή η υπόθεση είναι η ΄΄μήτρα΄΄ του ΑΣΠΙΔΑ. Αναφορά σε ΄΄κίνηση Γρίβα κάνει και ο ταξίαρχος ε.α. Δ. Κατσιγιάννης σε συνέντευξή του στο Δ.Μπότσαρη που αναδημοσιεύει ο ΑΡΙΣ ΜΠΟΥΛΟΥΚΟΣ στις σ.16, 17 του βιβλίου του, Υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, Ο Τύπος, Αθήνα 1989. Με μόνη τη διαφορά πως, ενώ συμφωνούν τα λεγόμενά του με του Π. όσον αφορά τους σκοπούς και την ύπαρξη της οργάνωσης ΑΣΠΙΔΑ («…μόνον αξιωματικοί της ΣΣΕ, οργάνωση δημοκρατικής άμυνας, με σκοπό την αντιμετώπιση του επερχόμενου κινδύνου εκ μέρους της νεοΙΔΕΑτικής κλίκας…») για την κίνηση ΓΡΙΒΑ δεν αναφέρεται σε απόπειρα πραξικοπήματος αλλά απλά στην στήριξη από τους κεντρώους αξιωματικούς περί το 1960 της ΚΕΑ (Κίνηση Εθνικής Αναδημιουργίας με τους Γρίβα επικεφαλής και Σοφοκλή Βενιζέλο, Σταύρο Κωστόπουλο, Σάββα Παπαπολίτη, Παύλο Βαρδινογιάννη, Παυσανία Κατσώτα κ.λ.π.). Ο Μπουλούκος που από τον Π. φέρεται ως άμεσος βοηθός του Γρίβα στην κατάληψη του ΓΕΣ, της ασφάλειας κ.λ.π. περιορίζεται στην περιγραφή συναντήσεων σε σπίτια όσων έβλεπαν με συμπάθεια την ΚΕΑ του ΓΡΊΒΑ και στις μεταθέσεις τους στη συνέχεια (βλ. ΜΠΟΥΛΟΥΚΟΣ ο.π. σ.σ. 113-119). Ως στόχο των συναντήσεων των στελεχών του στρατού με φιλογριβικές τάσεις ο Μπουλούκος αναφέρει την εναντίωσή τους στις Συμφωνίες Ζυρίχης- Λονδίνου επομένως και την σταδιακά διαμορφούμενη αντικαραμανλική τους θέση. Στις δραστηριότητες αυτές αποδίδει και ο ίδιος την ΄΄μήτρα΄΄ της γένεσης πέντε χρόνια μετά της υπόθεσης ΑΣΠΙΔΑ (σ.σ. 114 και 121 ο.π.).
΄΄Σημειώσεις΄΄ ή ΄΄διαδοχικές σημειώσεις΄΄ είναι τα ΄΄φύλλα ποιότητας΄΄ των στελεχών των ΕΔ όπου καταγράφονται οι βαθμολογίες από τους προϊσταμένους τους και λαμβάνονται υπόψη στη σταδιοδρομία τους.
Κατά τον Π. τα ανάκτορα ρυθμίζουν και επιλέγεται ο Ιωάννης Μεταξάς να περάσει σχολείο στη Γερμανία, ενώ δεν δικαιούταν, γεγονός που τον δένει πλέον με τα ανάκτορα. Βλέπε περιγραφή Βερέμη για το θέμα στη σ. 86 του βιβλίου του για τις επεμβάσεις του στρατού ό.π.
Το πυροβολικό προτιμούν οι ευέλπιδες (και το μηχανικό) και το όπλο αυτό ξεχωρίζει στο στρατό ξηράς από τις αρχές της ίδρυσής του, όπως αναλύει ο Βερέμης στις σ.59-71στο βιβλίο του ό.π. Διαφαίνεται με αυτό που λέει ο Π. πως η προτίμηση αυτή μεταφέρεται και μεταπολεμικά, οι ηγετικές θέσεις κατακτώνται από αξιωματικούς του πυροβολικού και η κατάσταση αναπαράγεται.
Η συμμετοχή στο Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο μεταπολεμικά ήταν επίσημα κατοχυρωμένη και για τους Άγγλους και τους Αμερικανούς με βάσει τις μεταξύ των δύο χωρών συμφωνίες. Αντιλαμβάνεται κανείς πως η άποψή τους ήταν κυρίαρχη. Αυτές τις σχέσεις και αναμείξεις περιγράφει εκτός όλων των άλλων και ο Καραγιάννης στο βιβλίο του περί ΙΔΕΑ ο.π. σ. 241κ.επ.
Μόνο στο στρατό ξηράς ισχύει η προϋπόθεση να έχει περάσει ο αξιωματικός τη σχολή πολέμου για να προωθηθεί στους ανώτατους βαθμούς. Επομένως εννοεί ο Π. πως δίνοντας οι Ιδεάτες στους δικούς τους τα θέματα των εξετάσεων για είσοδο στη σχολή πολέμου, ήλεγχαν συνολικά τους προοριζόμενους για προαγωγή αργότερα σε ανωτάτους βαθμούς.
Είναι το πρώτο εντυπωσιακό στοιχείο που αναφέρει ο Π. στη συνέντευξη. Πως τα ανάκτορα, ο Τσιριμώκος και ο Μητσοτάκης ήταν, αν όχι οι εμπνευστές, πάντως γνώριζαν απ’ αρχής την ίδρυση του ΑΣΠΙΔΑ.
Εδώ αξιολογείται η πολιτική σκέψη του Π. Δεν υπήρχε περίπτωση να δεχτεί ο Α. Παπανδρέου μια τέτοια πρόταση για αποκάλυψη των ΄΄πραγματικών΄΄ διαστάσεων της υπόθεσης ΑΣΠΙΔΑ. Άξια προσοχής είναι πάντως και η παρουσιαζόμενη αποφυγή ενημέρωσης του Γ. Παπανδρέου. Οι εμφανιζόμενες σχέσεις θυμίζουν τις τακτικές του μεσοπολέμου με τα δίκτυα πολιτικών με στρατιωτικούς. Εφ όσον είναι έτσι τα αφηγούμενα γεγονότα, ο Κατσιμήτρος ως υπεύθυνος επί θεμάτων ασφαλείας δεν μπορούσε παρά να μεριμνήσει για ενημέρωση του Πρωθυπουργού. Η ευθύνη ήταν μεγάλη για να κρατήσει τέτοιο θέμα κρυφό. Εξ άλλου εκ των πραγμάτων ήταν και ο αρχαιότερος από τους γνωρίζοντες την υπόθεση επομένως και η ευθύνη του ανάλογα μεγαλύτερη. Από εκεί και μετά δεν μπορεί να γίνουν υποθέσεις για τις αντιδράσεις του Γ. Παπανδρέου, επομένως υπάρχουν ερωτηματικά και για το σημείο αυτό. Εξάλλου έχουν περάσει και σαράντα χρόνια από τα γενόμενα του ΑΣΠΙΔΑ που αφηγείται ο Π. Για τον καθένα είναι πολλά χρόνια.
Διαφορετικά τα εμφανίζει ο Μπουλούκος στο βιβλίο του όσον αφορά τη γνώση του Μητσοτάκη για την οργάνωση. Βλέπε σ.168 ο.π. όπου συναντάται με το Μητσοτάκη αλλά δεν του αποκαλύπτει τα περί οργανώσεως αξιωματικών διαπιστώνοντας πως ο Μητσοτάκης «…είναι ο δυναμικότερος όλων…δεν θα δεχόταν ποτέ την ύπαρξη και δράση μιας μυστικής οργάνωσης μέσα στο στρατό…». Η διατριβή δεν επεκτάθηκε σε περισσότερη έρευνα για τον ΑΣΠΙΔΑ ή και το ρόλο του Γρίβα.
Ο Μπουλούκος στο βιβλίο του ο.π. αρνείται πως είχε σχέση με τις ομάδες ΄΄Χ΄΄ του Γρίβα λέγοντας πως εκείνη την περίοδο της δράσης της ΄΄Χ΄΄ ήταν 12-13 ετών, επομένως αδύνατο να είναι δραστηριοποιημένος. Όσο για το ΄΄Ιδεάτης΄΄ που αναφέρει ο Π. θα ήταν οξύμωρη η κατάσταση να είναι και οργανωμένος στον ΙΔΕΑ ο Μπουλούκος, όταν όλη του η δραστηριότητα προδικτατορικά στηρίζεται στην αντιΙΔΕΑτική θέση του.
Ο Μπουλούκος αφηγείται πρόταση Φαρμάκη παρουσία του συναδέλφου και φίλου του από τη ΣΣΕ Παύλου Μελά (για δωροδοκία του δηλαδή με 20.000 λίρες αρκεί) να αποκαλύψει το ρόλο του Ανδρέα Παπανδρέου στον ΑΣΠΙΔΑ (βλέπε σ. 279 ο.π.). Η διαφορά στις εκδοχές της συνάντησης από τον Μπουλούκο και τον Π. οφείλεται είτε στο ότι ίσως δεν έχει διαβάσει το βιβλίο του Μπουλούκου είτε διότι το ξέχασε.
Ο Μπουλούκος στη σ. 170 του ίδιου βιβλίου του σημειώνει πως ο ίδιος αποκαλύπτει στον Ανδρέα Παπανδρέου τα της οργάνωσης ΑΣΠΙΔΑ, και μάλιστα ο τελευταίος αναθέτει στην γραμματέα του Κοκκόλα να δακτυλογραφήσει αντίγραφα του όρκου. Ο Π. στη συνέντευξή του λέει πως αυτός κάνει την αποκάλυψη στον Α. Παπανδρέου ένα χρόνο μετά. Επομένως ή υπάρχει σύγχυση στον Π. ή και οι δύο λένε την αλήθεια. Αντίθετα ο Ανδρέας Παπανδρέου στο δικό του βιβλίο, Η Δημοκρατία στο Απόσπασμα, Καρανάσης, Αθήνα 1974,σ.217 κ.ε. δηλώνει πως έμαθε για την ΄΄σκευωρία ΑΣΠΙΔΑ΄΄ από τον Πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου μετά την επιστολή Γρίβα προς Βασιλιά και ΥΕΘΑ Γαρουφαλιά. Είναι καθαρό πως ο Α.Παπανδρέου δεν καταγράφει τι έχει προηγηθεί με τον Μπουλούκο ή και με τον Παπαγεωργόπουλο, που λένε πως τον ενημέρωσαν πολύ πριν αποκαλυφθεί με όποιον τρόπο η υπόθεση. Την άποψη περί σκευωρίας προβάλλει και στο δικό της βιβλίο η σύζυγος του Ανδρέα
Μαργαρίτα, Εφιάλτης στην Αθήνα, Καστανιώτης, Αθήνα 1984(σ.σ.143,151 κ.ε.). Αλλά ανεξάρτητα από τις διαφορετικές εκδοχές για το εάν το γνώριζε ή όχι ο Ανδρέας και από πότε, εκείνο που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι το ότι συναντάται στη συνέντευξη Παπαγεωργόπουλου και στο βιβλίο Παπανδρέου (με διαφορετικά στοιχεία και προσέγγιση ο καθένας) η άποψη περί σκευωρίας των ανακτόρων κ.λ.π. με την οργάνωση της υπόθεσης ΑΣΠΙΔΑ για ανατροπή Μακαρίου και Γ. Παπανδρέου. Η Μαργαρίτα (σ.155 ο.π.) αναφέρεται και «…σε ένα είδος χαλαρής οργάνωσης αξιωματικών…σα μια αμοιβαία αλληλοβοηθητική εταιρία, να βοηθάει ο ένας τον άλλον στις στρατιωτικές προαγωγές. Αυτές…συνηθίζονταν στον ελληνικό στρατό..». Δεν βγαίνει πλήρης η αλήθεια από τις πηγές αυτές.
Η δήλωση Μακαρίου περί τρόπου εξουδετέρωσης Γρίβα δύσκολα γίνεται δεκτή ως αυθεντική. Ο Μακάριος αποκλείεται να θεωρούσε αφελείς τους στρατιωτικούς, για να ερμηνεύσει έτσι την επιθυμία του να έχει το Γρίβα στρατιωτικό αρχηγό των δυνάμεων στην Κύπρο με σκοπό να τον εξουδετερώσει.
Ο Μπουλούκος που ήταν τότε στην Κύπρο τοποθετημένος αποδίδει σε σχέδιο του Μακαρίου τα γεγονότα στη Μανσούρα (σ.202 στο βιβλίο του). Σημειώνεται η παρατήρηση αυτή όχι για την εξακρίβωση της ιστορικής αλήθειας, αλλά για να τονισθεί η διαφορά απόψεων μεταξύ των δύο στελεχών που πρωταγωνίστησαν στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ.
Και ο Π. εκ προοιμίου θεωρεί πως ο κομμουνιστής στρατιωτικός είναι κάτι το κακό, αλλά ενδεχόμενα δεν προδίδει, παρ’ ότι κομμουνιστής. Και τούτο διότι είναι αξιωματικός καίτοι κομμουνιστής.
Για την κλίμακα χαρακτηρισμών προς διαχείριση εγγράφων και υποθέσεων βλέπε σχετικό κεφάλαιο Β10 στη διατριβή του γράφοντος Οι Επαγγελματίες Στρατιωτικοί υπό Αυταρχικά Καθεστώτα όπως και κεφάλαια Β7 και Β8 για άλλους χαρακτηρισμούς.
΄΄Σόνια΄΄ είναι το γνωστό καφενείο-ζαχαροπλαστείο στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Είναι γεγονός πως οι πιστοί στην ΄΄επανάσταση΄΄ είναι ενάντιοι των Αμερικανών (οι ΄΄Ιωαννιδικοί) και για το γεγονός πως ΄΄εξαπάτησαν ΄΄τον Ιωαννίδη και (οι ΄΄Ππαδοπουλικοί΄΄) γιατί ανέχθηκαν ή συνέπραξαν στην ανατροπή του Παπαδόπουλου και όλοι διότι τους εγκατέλειψαν και συνέπραξαν κ.λ.π. στις εξελίξεις του Κυπριακού. Έτσι χωρίς εστία πλέον, αφού η όποια έκφραση της ακροδεξιάς έκτοτε δεν τους καλύπτει, στρέφονται ίσως κάποιοι, ακόμα και στο ΠΑΣΟΚ στο βαθμό που το τελευταίο προωθούσε και εθνικιστικές απόψεις που τους έλκουν. Τον Καραμανλή πάντως δεν θέλουν ούτε να τον ακούσουν αφού εκτός των άλλων είπε και το «όταν λέμε ισόβια εννοούμε ισόβια» για τους καταδικασθέντες πρωτεργάτες του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967. Η εκτίμηση είναι του γράφοντος από συζητήσεις μη καταγραμμένες με στελέχη και των δύο τάσεων.
Μία από τις αναφερόμενες συζητήσεις του Π. (με τον συνταγματάρχη της ΚΥΠ) γίνεται τέσσερις μήνες πριν το πραξικόπημα στην Κύπρο με ό,τι επακολούθησε. Είναι πολύ εντυπωσιακά για να γίνουν δεκτά χωρίς συσχέτιση και πρόσθετες μαρτυρίες, αφού στην πραγματικότητα αφηγείται τα μέλλοντα γενέσθαι. Εάν διέθετε την αναφορά που μνημονεύει πως έστειλε στον Ανδρέα Παπανδρέου θα υπήρχε ένα κείμενο εποχής με τεκμηρίωση των λεγομένων.
Τα στοιχεία του Π. εμφανίζουν μεγάλους αριθμούς όπλων τη στιγμή που σε όλη τη διάρκεια της δικτατορίας καμία οργάνωση δεν έκανε χρήση όπλου πουθενά. Αλλά και οι εκρηκτικοί μηχανισμοί που είχαν χρησιμοποιηθεί δεν ήταν από δυναμίτη. Εδώ ο Π. αναφέρεται σε 700 όπλα του Βαρδινογιάννη, εβδομήντα χειροβομβίδες δικές του, αυτόματα, σφαίρες, διακόσιες πενήντα βόμβες από δυναμίτη, κ.λ.π. Πώς να τα δεχτεί κανείς αναπόδεικτα αυτά;
Την κατάθεση/ βεβαίωση του Π. στις διωκτικές αρχές της χούντας θα μπορούσε ένας κακόπιστος να την θεωρήσει ως ομολογία με στοιχεία για τους οργανωμένους στο ΠΑΚ εσωτερικού, τον οπλισμό που είχε ο ίδιος με την ΕΚΑ κ.λ.π. Και πως την μετατρέπει ο Π. σε έγγραφο διαβεβαίωση /απαλλαγή των υπολοίπων από ευθύνες και υποψίες διάθεσης οπλισμού και ένοπλης αντίστασης στην περίπτωση μεταπολίτευσης. Επίσης μια πρόσθετη υπερβολή θα μπορούσε να θεωρηθεί και το ότι η ΚΥΠ ανησυχούσε για τέτοια πιθανότητα ένοπλης αντίστασης του ΠΑΚ (το οποίο ΠΑΚ μέχρι τότε καμία δυναμική ενέργεια ουσίας με όπλα δεν είχε στο ενεργητικό του, αφού δεν ήταν και στις προθέσεις του, παρότι συζητήσεις για ένοπλο αγώνα γινόντουσαν, αλλά έμεναν όλες στη φάση ανταλλαγής απόψεων). Και προκειμένου να βεβαιωθεί για αυτόν τον ΄΄κίνδυνο΄΄ βάζει τον Π. να εγγυηθεί και να πάει στον Καναδά να πει στον Παπανδρέου πως μέσα στην όλη σχεδίαση τον ίδιο (τον Παπανδρέου) τον προορίζουν για ηγέτη των ανθελλήνων. Είναι σενάριο πολύ ταυτισμένο με τις πραγματικές εξελίξεις των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης. Όσο και να προσχεδιάζουν οι μυστικές υπηρεσίες τα τεκταινόμενα δεν μπορεί να πέφτουν τόσο μέσα στην υλοποίησή τους. Επίσης για ποιο λόγο να ειδοποιήσουν και τον Παπανδρέου για όλα αυτά, δεδομένου μάλιστα πως τον προορίζουν και για τέτοιο ρόλο. Η περαιτέρω έρευνα για αυτές τις αποκαλύψεις, ξεφεύγει από τον προγραμματισμό του γράφοντος αλλά και από τους στόχους της διατριβής για την οποία και παίρνονται αυτές οι συνεντεύξεις..
Ο Ανδρέας Παπανδρέου στο βιβλίο του ο.π. αναφέρει πως και αυτός έμαθε για πρώτη φορά περί ΑΣΠΙΔΑ στο γραφείο του Πρωθυπουργού από αναφορά του ΓΡΊΒΑ προς το Γαρουφαλιά με κοινοποίηση τα ανάκτορα παραβλέποντας τον Πρωθυπουργό.
Βλέπε και συνέντευξη Βαρδινογιάννη (28-6-02) με αναφορές σε παρόμοια σχέδια που ίσως κάπου συναντώνται αφού ο Παπαδονικολάκης εμφανίζεται και στις δύο συνεντεύξεις να παίζει ρόλο σε παρόμοιες κινήσεις. Επισημαίνεται και η συχνή εμφάνιση της Κρήτης στα σχέδια των οργανώσεων για κατάληψη κ.λ.π.
Οι αριθμοί γενικά στην αφήγηση του Π. είναι μεγάλοι. Στους ανθρώπους και τα όπλα. Εβδομήντα καπετάνιοι είναι πολλοί ακόμα και για την Κρήτη. Όσο για τους άνδρες που υποτίθεται πως διέθετε ο καθένας, εάν πράγματι ήταν έτσι η κατάσταση, τότε μιλάμε για ένα μικρό στρατό των τριών μέχρι επτά χιλιάδων ανδρών. Είναι πολλοί για αντιστασιακές οργανώσεις, αλλά σε επιστράτευση είναι σίγουρο πως το νησί συγκεντρώνει περισσότερους.. Δεν μιλάμε όμως για πόλεμο. Ο Π. στον ενθουσιασμό του και στην προσπάθεια να εμφανίσει δυναμική κατάσταση είναι άνετος στους αριθμούς.
Βλέπε στο κεφάλαιο Δ23 της διατριβής .ο.π. όπου παρατίθενται στοιχεία για το ΑΚΕ του Π..
Ο Π. είναι πολύ τυχερός διότι και στην ασφάλεια, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, έχοντας τον Δασκαλόπουλο γνωστό δεν τον πείραξαν, και στην ΕΣΑ το ίδιο. Επομένως οι προσωπικές γνωριμίες έπαιζαν ρόλο. Διότι τις απειλές του δεν πρέπει να τις ελάμβαναν υπόψη οι αρμόδιοι των αρχών ασφαλείας και της ΕΣΑ. Και άλλοι στρατιωτικοί πέρασαν και μάλιστα εν ενεργεία από τους χώρους βασανιστηρίων και δεν τους σεβάσθηκε κανείς.
Σύμφωνα με την Κατάσταση Αξιωματικών εν Αποστρατεία Αξιωματικών του ΓΕΑ/Υπηρεσίας Ιστορίας της ΠΑ, Αθήνα 2000, ο Ζουμπογιώργος Νικόλαος του Γεωργίου είναι προέλευσης ΚΕΕΠΑ (Κέντρο Εκπαιδεύσεως Εφέδρων Πληρωμάτων Αέρος), κατατάχθηκε το 1956 και αποστρατεύθηκε αυτεπάγγελτα το 1986 με το βαθμό του Αντισμηνάρχου.
Πολυχρονόπουλος Ιωάννης του ΕΚΕΧ κατάταξη 1955, και αποκατάσταση/ αποστρατεία 1975 στο βαθμό του επισμηναγού, σύμφωνα με την Κατάσταση των ε.α. Αξιωματικών της ΠΑ ο.π.
Η χούντα ήθελε να αποδώσει την ευθύνη των γεγονότων της Νομικής σε απότακτους αξιωματικούς και έτσι εμπλέκει τον Μπουλούκο, αλλά και για το Πολυτεχνείο ερευνά μεταξύ των άλλων και για σύλληψη του γράφοντος (ο οποίος όντως βρισκόταν εκείνες τις μέρες μέσα μέχρι την είσοδο του τανκ –χωρίς να παίξει κανέναν ιδιαίτερο ρόλο- αλλά μετά ειδοποιήθηκε και κρύφτηκε στην επαρχία για… λίγο).
Το ρόλο των προσώπων αυτών (Χαραλαμπόπουλου, Τουλούπα, Λιβάνη, Τσούρα και Λαλιώτη) περιγράφει ο Χαραλαμπόπουλος στη σ.224 του βιβλίου του, παρουσιάζοντας το ΠΑΚ ως συντονιστή, με αυτές ακριβώς τις ενέργειες που αναφέρει ο Π. με την ΠΑΝΑΡΜΟΝΙΑ. Στο ίδιο βιβλίο και στη σ.185 μνημονεύει τις δραστηριότητες του ΑΚΕ ως οργάνωσης των αποτάκτων αξιωματικών όπως την περιγράφει και ο Π. απομειώνοντας τα του Πολυτεχνείου. Επομένως ο Χαραλαμπόπουλος δε γνώριζε το ρόλο του Π. άρα τα αναφερόμενα του τελευταίου χρειάζονται διασταύρωση.
Δεν ερευνήθηκε το σκανδαλώδες στοιχείο πως οι αποκατασταθέντες στρατιωτικοί που ήταν και Βουλευτές κ.λ.π. και δεν επανήλθαν να υπηρετήσουν, εκτός των βαθμών πήραν αναδρομικά και όλους τους μισθούς ως μηδέποτε απομακρυνθέντες. Εάν έγινε έτσι τότε υπάρχει και θέμα διάκρισης στο σκάνδαλο διότι δεν τηρήθηκε η ίδια απαράδεκτη αν όχι ανήθικη αρχή σε όλους της ίδια κατηγορίας. Σε κάθε περίπτωση, και εάν αληθεύει αυτό, ο γράφων τάσσεται με την άποψη πως κακώς, κάκκιστα δόθηκαν αναδρομικές αποζημιώσεις σε αποκατασταθέντες μεταπολιτευτικά, η περίπτωση αυτή μάλιστα εντάσσεται σε όλη τη διαδικασία σπίλωσης και εκμαυλισμού μεταπολιτευτικά των ΕΔ και κύρια των αντιστασιακών (χωρίς εισαγωγικά).
Ο γράφων δεν κατάφερε να εξηγήσει στον Π. τη θέση του, περί αποκαταστάσεων σε τέτοια έκταση των πραγματικών αντιστασιακών. Επαναλαμβάνεται πως, εάν πράγματι δόθηκαν σε αποκατασταθέντες στρατιωτικούς (που εδιώχθησαν επί δικτατορίας για αντίσταση) εκτός των βαθμών και οικονομικές αποζημιώσεις, δηλαδή μισθοί για το χρόνο που ήσαν εκτός ενεργείας και διαφορές σε εφάπαξ κ.λ.π. τότε πρόκειται περί κανονικής εξαγοράς της προσφοράς προς την πατρίδα. Στο ναυτικό δεν είναι γνωστό να έγινε τέτοιου είδους κίνηση.
Προφανώς δεν ήθελε ο Ράλλης 30.000 αντίτυπα για επιστολές. Διότι πρόκειται για τεράστιο αριθμό που απαιτεί πολυπρόσωπο συνεργείο να εργάζεται εκείνη την εποχή για πολλές ημέρες ώστε να τις ετοιμάσει. Πιθανότατα ήθελαν την προκήρυξη για να την σκορπίσουν σε διάφορα σημεία και κάποιον αριθμό να ταχυδρομήσουν. Την δραστηριότητα του ΑΚΕ με τις προκηρύξεις εκθειάζει και ο Χαραλαμπόπουλος στο βιβλίο του ο.π.
Η γνωστή ως οργάνωση ΔΕΚΑ (Δημοκρατικό Εθνικό Κίνημα Αντίστασης) που αποτελεί αναγραμματισμό της προηγούμενης και εξαρθρωθείσης ΕΚΔΑ (Εθνικό Κίνημα Δημοκρατικής Αντίστασης) παρουσιάζεται στο βιβλίο του ΓΙΑΝΝΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΌΠΟΥΛΟΥ, Κρίσιμα Χρόνια, Προσκήνιο, Αθήνα 2000, σ.146.

ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΓΡΑΦΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΣΠΙΔΑ
Διαφορετική είναι η εκδοχή για το σχέδιο ΄΄ΕΛΙΚΩΝ΄΄ που δίνει ο ταξίαρχος ε.α. ΠΑΡΑΛΙΚΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ στο Συνωμοσίες ΙΔΕΑ και ΑΣΠΙΔΑ 1944-1974, Γιάννης Β. Βασδέκης, Αθήνα 1982 και στις σ.σ.148-158. Σύμφωνα με τον Παραλίκα πρόκειται για ενημερωτική αναφορά προς τον Πρωθυπουργό Παπανδρέου την άνοιξη του 1964 περί της καταστάσεως που επικρατούσε στο στρατό, την οποία ο τελευταίος παρέδωσε στον ΥΕΘΑ Γαρουφαλιά, που την παρουσίασε στη διάρκεια της δίκης ΑΣΠΙΔΑ ως πρόσθετη συνωμοσία. Η χούντα παραπέμπει στο Δ.Στρατοδικείο (βλέπε Παραλίκα ο.π σ.157.) τους στρατηγούς Γεωργιάδη, Τζιάκη, Κουμανάκο, ταξίαρχο Τσεπαπαδάκο και αντισυνταγματάρχες Παραλίκα Δ.και Ι.Πάτντζαλη «ως συντάκτες δήθεν του σχεδίου ΄΄ΕΛΙΚΩΝ΄΄» και τους προφυλακίζει. Ο Π. μάλλον δεν θυμάται καλά, αλλά και για να βγάλει κανείς συμπέρασμα από το βιβλίο του Παραλίκα πρέπει να έχει Ιώβια υπομονή και πρόσθετα αναλυτική και συνθετική ικανότητα. Ο ίδιος παρουσιάζει με αρκετές αναπάντητες ερωτήσεις το γράμμα του Π. προς τον συνήγορό του, που ερμηνεύεται ως προσπάθεια για άσκηση πίεσης στον Πρωθυπουργό Παπανδρέου ή ακόμα και για χρήση του στη συνέχεια (όπως και έγινε) για παγίδευση/απόδειξη πως ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ο αρχηγός του ΑΣΠΙΔΑ. Όσο για την ερμηνεία του Παραλίκα περί της υποθέσεως ΑΣΠΙΔΑ, παρ’ ότι όπως ελέχθη δεν βγαίνει συμπέρασμα, την αξιολογεί σε κάποιο σημείο (σ.223 του βιβλίου του ο.π.) ως «…υπαρκτή, όσο ρηχή και επιπολαία και αν ήταν στην ουσία, κι όσο τυχόν αγνά κι αν ήταν τα ελατήρια εκείνων που την ενεπνεύσθησαν…μια υποθετική συνωμοσία, που δημιουργήθηκε και καθοδηγήθηκε από τους πρωταιτίους του απριλιανού πραξικοπήματος και το Γρίβα..». Το σίγουρο είναι πως οι εμπλακέντες στην υπόθεση αυτή (πρωτεργάτες της οργάνωσης στελέχη του στρατού, πολιτικοί εκμεταλλευθέντες την αποκάλυψη, πολιτικοί υποστάντες τις συνέπειες, διώκτες στρατιωτικοί κ.λ.π.) παρουσιάζουν ο καθένας από την πλευρά του τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα διανθισμένα με ερμηνείες και πρόσθετα φανταστικά, δίνοντας στο τέλος μια διάσταση πολύ μεγαλύτερη απ’ όση είχε η οργάνωση αυτή καθεαυτή. Ήταν μια ευκαιρία καλή για τους συνωμότες της άλλης πλευράς να στηριχτούν και να αιτιολογήσουν και με τον ΑΣΠΙΔΑ την επέμβασή τους αλλά και την ΄΄κάθαρση΄΄ του στρατού από πιθανούς και ορατούς αντιπάλους τους. Ο Π. εμφανίζεται ως ο αγνός φίλος και πιστός της οικογένειας Παπανδρέου και της δημοκρατίας. Ό,τι είπε ο Π. εκτός μαγνητοφώνου υπήρξε ακόμα πιο ευφάνταστο σε αποκαλύψεις απ’ ότι γράφεται στην εργασία αυτή. Τα λάθη του είναι πολλά και οι ερμηνείες που ο ίδιος δίνει στις ενέργειες του δεν έχουν την απήχηση που επιζητά. Πολυπράγμων και ευέλικτος στο να βρίσκει ΄΄λύσεις΄΄, εάν πράγματι αληθεύουν όλες οι παρουσιαζόμενες ως παγίδες για τους αντιπάλους του, που κατ’ επανάληψιν λέει πως τις έμαθε στην ΚΥΠ. Η συνέντευξη με τον Π. έμπλεξε ακόμα περισσότερο τον ιστό γύρω από τα γεγονότα που εμφανίζονται και είναι σοβαρά για την εποχή και ενδιαφέρουν την εργασία αυτή. Ο συσχετισμός είναι από δύσκολος έως αδύνατος. Δεν βγαίνει άκρη με τις υπόλοιπες πηγές που είναι τα βιβλία που αναφέρονται και ο τύπος της εποχής με τα πρακτικά της δίκης κ.λ.π. Οργάνωση ΑΣΠΙΔΑ υπήρξε οπωσδήποτε και οι οργανωμένοι σ΄ αυτήν απέδωσαν τις τότε δραστηριότητές τους ως ενταγμένες στους σκοπούς της ήτοι ΄΄στην προστασία της δημοκρατίας κ.λ.π΄΄ Τα κορπορατίστικα στοιχεία δεν λείπουν από τους λόγους και αιτίες της σύμπτυξης των στελεχών σε παράνομο μηχανισμό. Στην ουσία δεν φαίνεται να πέτυχαν σχεδόν τίποτα από όσα διατυμπανίζουν πως κατάφεραν ως πλήγματα κατά του ΙΔΕΑ κ.λ.π. Αντίθετα πρόσφεραν έτοιμη μια οργάνωση, που οι άλλοι συνωμότες του ΙΔΕΑ κ.λ.π. θα έπρεπε να την πλάσουν. Ο Μπουλούκος έχει μια ενδιαφέρουσα τροχιά και ως στέλεχος του στρατού και ως πολιτικός στη συνέχεια. Ο Παπαγεωργόπουλος εμφανίζει πολυπλόκαμη δραστηριότητα στη διάρκεια της επταετίας. Οι υπόλοιποι δεν ερευνήθηκαν. Πάντως τα στελέχη τα διωχθέντα για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, στη μεταπολίτευση επεδίωξαν τις αποκαταστάσεις με ιδιαίτερη θέρμη, που δεν συνάδει με τους προβαλλόμενους σκοπούς του ΑΣΠΙΔΑ. Δεν σώζονται με αυτούς τους τρόπους οι ιδέες, η πατρίδα, η δημοκρατία, η αξιοκρατία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου πρέπει να γνώριζε από πολύ ενωρίς για την ομάδα αυτή των λοχαγών οπαδών του. Την αδυναμία του για τους στρατιωτικούς (σε αντίθεση με την εμφανιζόμενη δυστροπία απέναντί τους από τον Γεώργιο Παπανδρέου) γνώριζε ο Δροσογιάννης και του έβαλε όρους όταν συνεργάσθηκαν στις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ αργότερα (βλέπε συνέντευξη Δροσογιάννη). Οι αντίπαλοί του εκμεταλλεύτηκαν πολύ καλά την όλη ιστορία. Οι επιπτώσεις και ο θόρυβος που προκάλεσε όπως και ό,τι ακολούθησε με αρθρογραφία, δίκες, φυλακίσεις, διώξεις κ.λ.π. αποτέλεσαν πολύ πιο ογκώδη υπόθεση από αυτήν την ίδια την οργάνωση των λοχαγών. Καταλήγοντας για το κείμενο αυτό, εκείνο που μένει είναι περισσότερο η ΄΄αποκάλυψη΄΄ των χαρακτήρων, ειδικά στα στελέχη που ενδιαφέρουν την εργασία, παρά οι ΄΄αποκαλύψεις΄΄ επί των γεγονότων. Που είναι πολύπλοκες και εντυπωσιακές, αδόκιμο όμως να υιοθετηθούν χωρίς συσχετισμούς και πρόσθετες αποδείξεις και πηγές.

Advertisements

Ετικέτες:

2 Σχόλια to “Παρατηρήσεις στη συνέντευξη Παπαγεωργόπουλου του Λοχαγού του ΑΣΠΙΔΑ.”

  1. Γ.Μ. Says:

    Κύριε Κακαρά, καταρχήν συγχαρητήρια για την παρουσίαση αυτής της μακροσκελούς και ενδιαφέρουσας συνέντευξης.

    Για το σχόλια που διατυπώνετε, νομίζω ότι είστε υπέρ του δέοντος σκληρός στο θέμα των αποκαταστάσεων. Διευκρινίζω ότι ΔΕΝ είμαι στρατιωτικός, αλλά σκεφθείτε τι ταλαιπωρία πέρασαν όλοι αυτοί οι δημοκρατικών πεποιθήσεων αξιωματικοί, που απλά έκαναν το καθήκον τους όντας πιστοί στην νόμιμη κυβέρνηση της χώρας. Ή τον άθλιο τρόπο με τον οποίο «πετσοκόβονταν» η σταδιοδρομία οποιουδήποτε μη αρεστού στην ανακτορική και μετέπειτα χουντική κλίκα αξιωματικού.

    Ενδιαφέρον έχει για μένα ότι ο Αντιστράτηγος Τάκης Παπαγεωργόπουλος πουθενά δεν αναφέρει τον Αλεξάκη (ο μετέπειτα αρχηγός της ΚΥΠ μετά το ’81, επί Ανδρέα), ενώ αντίθετα αναφέρεται στον Τόμπρα. Σε έρευνα που κάνω για το διδακτορικό μου (σχέση κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΕΔ την περίοδο 1981-1989), οι αντιπολιτευόμενες Δεξιές εφημερίδες συχνά αναφέρονται στους Παπαγεωργόπουλο/Αλεξάκη/Τόμπρα ως δεμένη ομάδα από τη δεκαετία του ’60.

    Μου αρέσει!

  2. kakaras Says:

    Γ.Μ. Ερευνάτε πολύ ενδιαφέρον θέμα στη διατριβή σας.
    Εάν θέλετε πιο συγκεκριμένη απάντηση στην παρατήρησή σας, γράψτε μου στο antonis.kakaras@gmail.com
    Πρόσθετα στοιχεία ίσως εντοπισθούν και σε μελλοντικές αναρτήσεις συνεντεύξεων

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: